ประสิทธิผลของการทำ  Subcostal Transversus Abdominis Plane Block ด้านขวา ด้วยเทคนิคอัลตราซาวด์นำทาง  เพื่อบรรเทาอาการปวดในการฟื้นตัวหลังการผ่าตัดถุงน้ำดีด้วยวิธีส่องกล้อง

จิตรภัทรา งันลาโสม; อริยฉัฏร  กาฬหว้า; ปิยะรัตน์ บุญภิละ; วราภรณ์ บัวนาค

doi:10.64960/srimedj.v41i3.270574

ผู้แต่ง

จิตรภัทรา งันลาโสม กลุ่มงานวิสัญญีวิทยา โรงพยาบาลสกลนคร อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร 47000
อริยฉัฏร กาฬหว้า กลุ่มงานวิสัญญีพยาบาล โรงพยาบาลสกลนคร อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร 47000
ปิยะรัตน์ บุญภิละ กลุ่มงานวิสัญญีพยาบาล โรงพยาบาลสกลนคร อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร 47000
วราภรณ์ บัวนาค กลุ่มงานวิสัญญีพยาบาล โรงพยาบาลสกลนคร อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร 47000

DOI:

https://doi.org/10.64960/srimedj.v41i3.270574

คำสำคัญ:

ความปวดหลังผ่าตัด, การระงับปวดเฉพาะที่, การผ่าตัดถุงน้ำดีแบบส่องกล้อง

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การจัดการความปวดเป็นองค์ประกอบสำคัญของโปรแกรมการฟื้นตัวหลังการผ่าตัด โดย Subcostal Transversus Abdominis Plane (TAP) Block ด้วยอัลตราซาวด์นำทางเป็นอีกเทคนิคในการช่วยลดความปวดหลังการผ่าตัดถุงน้ำดีแบบส่องกล้อง แม้ว่าการทำ Subcostal TAP block 2 ข้าง มีประสิทธิภาพในการระงับปวดและลดการใช้โอปิออยด์ภายหลังการผ่าตัดถุงน้ำดีแบบส่องกล้อง แต่ยังไม่มีข้อสรุปที่ชัดเจนเกี่ยวกับประสิทธิผลของการทำแบบข้างเดียว วัตถุประสงค์หลักเพื่อเปรียบเทียบประเมินประสิทธิผลปริมาณการใช้ยาแก้ปวดมอร์ฟีน 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัดระหว่างกลุ่มที่ได้รับการทำ Subcostal TAP Block ด้านขวา และกลุ่มควบคุม

วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาเชิงทดลองแบบสุ่ม แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม จำนวน 43 คน ที่เข้ารับการผ่าตัดถุงน้ำดีแบบส่องกล้อง ในช่วงเดือนสิงหาคม - ธันวาคม 2568 โดยเปรียบเทียบปริมาณการใช้ยาแก้ปวดมอร์ฟีนหลังผ่าตัดใน 24 ชั่วโมง ประเมินความปวดขณะพักและขณะเคลื่อนไหวหลังผ่าตัดที่ 12 และ 24 ชั่วโมงโดยใช้ numerical rating scale และภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด

ผลการศึกษา: การทำ subcostal TAP block ด้านขวา ด้วยเทคนิคอัลตราซาวด์นำทาง สามารถลดปริมาณการใช้ยามอร์ฟีนทั้งหมดใน 24 ชั่วโมง พบว่ากลุ่ม block มีค่ามัธยฐาน เท่ากับ 0 (0,0) มิลลิกรัม ซึ่งน้อยกว่ากลุ่มควบคุม ที่มีค่ามัธยฐาน เท่ากับ 4 (2,7) มิลลิกรัม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) ส่วนความปวดหลังผ่าตัด พบว่าความปวดขณะพักที่ 12 ชั่วโมงในกลุ่มที่ทำ block มีค่ามัธยฐานเท่ากับ 0 (0,0) ซึ่งน้อยกว่ากลุ่มควบคุมที่มีค่ามัธยฐานเท่ากับ 2 (1.25,3) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) ความปวดขณะเคลื่อนไหวที่ 12 ชั่วโมง มีค่ามัธยฐานเท่ากับ 2 (2,3) ซึ่งน้อยกว่ากลุ่มควบคุม ที่มีค่ามัธยฐานเท่ากับ 3 (3,5.75) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.026) ความปวดขณะพักที่ 24 ชั่วโมง มีค่ามัธยฐานเท่ากับ 0 (0,0) ซึ่งน้อยกว่ากลุ่มควบคุม ที่มีค่ามัธยฐานเท่ากับ 1 (0,1) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.026) และไม่พบภาวะแทรกซ้อนจากการศึกษาในครั้งนี้

สรุป: การทำ subcostal TAP block ด้านขวา ด้วยเทคนิคอัลตราซาวด์นำทางช่วยลดการใช้ยาแก้ปวดมอร์ฟีน ที่ 24 ชั่วโมง และลดความปวดหลังผ่าตัดที่ 12 และ 24 ชั่วโมง หลังการผ่าตัดนิ่วในถุงน้ำดีแบบส่องกล้องได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย

เอกสารอ้างอิง

Eurboonyanun C, Aphinives P, Wittayapairoch J, Eurboonyanun K, Srisuk T, Punchai S, et al. Trend of minimally invasive and open surgery experience of general surgery residents: Accreditation Council for Graduate Medical Education general surgery case log in Thailand. J Minim Invasive Surg 2023;26(3):121-7. doi:10.7602/jmis.2023.26.3.121.

Shrestha BB, Lakhe G, Ghimire P. Postoperative pain after laparoscopic cholecystectomy in a tertiary care center: A descriptive cross-sectional study. JNMA J Nepal Med Assoc 2024;62(276):502-6. doi:10.31729/jnma.8719.

Bisgaard T, Kehlet H, Rosenberg J. Pain and convalescence after laparoscopic cholecystectomy. Eur J Surg 2001;167(2):84-96. doi:10.1080/110241501750070510.

Tan M, Law LS, Gan TJ. Optimizing pain management to facilitate enhanced recovery after surgery pathways. Can J Anaesth 2015;62(2):203-18. doi:10.1007/s12630-014-0275-x.

Tsai HC, Yoshida T, Chuang TY, Yang SF, Chang CC, Yao HY, et al. Transversus abdominis plane block: An updated review of anatomy and techniques. Biomed Res Int 2017;8284363:1-12. doi:10.1155/2017/8284363.

Alsharari AF, Abuadas FH, Alnassrallah YS, Salihu D. Transversus abdominis plane block as a strategy for effective pain management in patients undergoing laparoscopic cholecystectomy: A systematic review. J Clin Med. 2022;11(23):6896. doi:10.3390/jcm11236896.

Houben AM, Moreau AJ, Detory OM, Kaba A, Joris JL. Bilateral subcostal transversus abdominis plane block does not improve postoperative analgesia provided by multimodal analgesia after laparoscopic cholecystectomy: A randomized placebo-controlled trial. Eur J Anaesthesiol 2019;36(10):772-7. doi:10.1097/EJA.0000000000001028.

Arık E, Akkaya T, Ozciftci S, Alptekin A, Balas Ş. Unilateral transversus abdominis plane block and port-site infiltration: Comparison of postoperative analgesic efficacy in laparoscopic cholecystectomy. Anaesthesist 2020;69(4):270-6. doi:10.1007/s00101-020-00746-1.

Bourgeois C, Oyaert L, Van de Velde M, Pogatzki-Zahn E, Freys SM, Sauter AR, et al; PROSPECT Working Group of the European Society of Regional Anaesthesia and Pain Therapy (ESRA). Pain management after laparoscopic cholecystectomy: A systematic review and procedure-specific postoperative pain management (PROSPECT) recommendations. Eur J Anaesthesiol 2024;41(11):841-55. doi:10.1097/EJA.0000000000002047.

Sahin AS, Ay N, Sahbaz NA, Akay MK, Demiraran Y, Derbent A. Analgesic effects of ultrasound-guided transversus abdominis plane block using different volumes and concentrations of local anesthetics after laparoscopic cholecystectomy. J Int Med Res 2017;45:211-9. doi:10.1177/0300060516682883.

Berger J, Amasse L, Gross JB. Safety and efficacy of the transversus abdominis plane block in obese patients: A systematic review and meta-analysis. Korean J Anesthesiol 2022;75(4):318-29.

Nair P, Behera CR, Patra RK, Shekar N, Rao LS, Pujari P, et al. Efficacy and cost-effectiveness of laparoscopic transversus abdominis plane (TAP) block in laparoscopic cholecystectomy: A comparison with the non-TAP group. Cureus 2022;14(11):e32038. doi:10.7759/cureus.32038.

Bhatia N, Arora S, Jyotsna W, Kaur G. Comparison of posterior and subcostal approaches to ultrasound-guided transversus abdominis plane block for postoperative analgesia in laparoscopic cholecystectomy. J Clin Anesth 2014;26(4):294-9. doi:10.1016/j.jclinane.2013.11.023.

Sarvesh B, Shivaramu BT, Sharma K, Agarwal A. Addition of dexmedetomidine to ropivacaine in subcostal transversus abdominis plane block potentiates postoperative analgesia among laparoscopic cholecystectomy patients: A prospective randomized controlled trial. Anesth Essays Res 2018;12(4):809-13. doi:10.4103/aer.AER_141_18.

Zhang D, Zhou C, Wei D, Ge L, Li Q. Dexamethasone added to local anesthetics in ultrasound-guided transversus abdominis plane (TAP) block for analgesia after abdominal surgery: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. PLoS One 2019;14(1):e0209646. doi:10.1371/journal.pone.0209646.