ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความต้องการเอกสารรับรองความพิการทางการได้ยิน ในผู้ป่วยที่มีภาวะการได้ยินบกพร่อง ณ โรงพยาบาลบึงกาฬ

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ภาวะการได้ยินบกพร่องพบได้บ่อยในผู้สูงอายุ และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามการเข้าสู่สังคมสูงอายุของประเทศไทยส่งผลให้ภาวะการได้ยินบกพร่องเพิ่มสูงขึ้นตามไปด้วย การฟื้นฟูการได้ยินโดยการใส่เครื่องช่วยฟังเป็นแนวทางในการดูแลผู้ป่วย ซึ่งปัจจุบันระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติสนับสนุนการออกเอกสารรับรองความพิการทางการได้ยินและการจัดหาเครื่องช่วยฟังในโรงพยาบาลของรัฐ อย่างไรก็ตาม พบว่าผู้ป่วยบางรายได้รับเพียงเอกสารรับรองความพิการโดยไม่ได้รับเครื่องช่วยฟัง การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับความต้องการเอกสารรับรองความพิการทางการได้ยิน และประเมินความต้องการรับเครื่องช่วยฟัง

วิธีการศึกษา: การศึกษาแบบไปข้างหน้า ดำเนินการในผู้ป่วยที่มาด้วยปัญหาทางการได้ยิน ณ ห้องตรวจผู้ป่วยนอก แผนกโสต ศอ นาสิก โรงพยาบาลบึงกาฬ ช่วงวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2567 ถึง 31 ธันวาคม พ.ศ. 2568 เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ซักประวัติ ตรวจร่างกาย และตรวจวัดระดับการได้ยิน โดยระดับการได้ยินคำนวณจากความถี่ที่ 500, 1,000, 2,000, 4,000 เฮิรตซ์ แบ่งผู้ป่วยเป็น 2 กลุ่มตามความต้องการเอกสารรับรองความพิการและนำมาวิเคราะห์ด้วย multivariable logistic regression เพื่อหาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์

ผลการศึกษา: จากผู้ป่วยทั้งหมด 385 ราย โดยมี 294 ราย (ร้อยละ 76.4) ต้องการรับเอกสารรับรองความพิการทางการได้ยิน และ 91 ราย (ร้อยละ 23.6) ไม่ต้องการ ปัจจัยที่สัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับความต้องการเอกสารรับรอง ได้แก่ อายุ 60 ปีขึ้นไป (Adjusted Odds Ratio (AOR) 3.91, 95% CI 2.01-7.63) รายได้ต่อเดือนน้อยกว่า 10,000 บาท (AOR 2.15, 95% CI 1.04-4.41) ระยะเวลาที่มีอาการหูอื้อ 12 เดือนขึ้นไป (AOR 3.12,95% CI 1.53-6.37) และระดับการได้ยินเฉลี่ยในหูข้างที่ดีตั้งแต่ 61 เดซิเบลขึ้นไป (AOR 11.05, 95% CI 2.42-50.43) ในกลุ่มที่ต้องการเอกสารรับรองพบว่ามีความต้องการรับเครื่องช่วยฟังร้อยละ 70.2 (p < 0.001) และเข้าเกณฑ์พิการทางการได้ยินร้อยละ 73.8 (p < 0.001) โดยในผู้ที่เข้าเกณฑ์พิการทางการได้ยินทั้งหมด 226 ราย มีความต้องการใส่เครื่องช่วยฟัง 171 ราย (ร้อยละ 75.7) แต่ได้รับเครื่องช่วยฟังจริงเพียง 92 ราย (ร้อยละ 53.8 ของผู้ที่ต้องการเครื่องช่วยฟัง)

สรุป: อายุ ปัจจัยด้านสังคมเศรษฐกิจและอาการมีความสัมพันธ์กับการยื่นขอรับรองความพิการทางการได้ยิน แม้ว่าผู้พิการทางการได้ยินส่วนใหญ่มีความต้องการใส่เครื่องช่วยฟัง แต่การเข้าถึงเครื่องช่วยฟังยังต่ำ สะท้อนถึงความจำเป็นในการพัฒนาการเข้าถึงบริการฟื้นฟูการได้ยินในระบบบริการสุขภาพ