ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะแมกนีเซียมในเลือดต่ำกับภาวะอัลบูมินรั่วในปัสสาวะในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง

เจน ปิตานุพงศ์

doi:10.64960/srimedj.v41i4.270932

ผู้แต่ง

เจน ปิตานุพงศ์ แผนกโรคไต หน่วยงานอายุรกรรม โรงพยาบาลท่าศาลา อำเภอท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราช 80160

DOI:

https://doi.org/10.64960/srimedj.v41i4.270932

คำสำคัญ:

แมกนีเซียมต่ำ, อัลบูมินรั่วในปัสสาวะ, โรคไตเรื้อรัง

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ภาวะแมกนีเซียมในเลือดต่ำพบได้ในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง และอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด ขณะที่ภาวะอัลบูมินรั่วในปัสสาวะเป็นตัวชี้วัดสำคัญของความรุนแรงของโรคไตและเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด อย่างไรก็ตาม หลักฐานเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างภาวะแมกนีเซียมต่ำกับภาวะอัลบูมินรั่วในปัสสาวะในกลุ่มผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังยังมีจำกัด ดังนั้นการศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะแมกนีเซียมในเลือดต่ำกับภาวะอัลบูมินรั่วในปัสสาวะในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง และเพื่อประเมินความสัมพันธ์ของอัตราส่วนการขับแมกนีเซียมทางปัสสาวะ (fractional excretion of magnesium) กับภาวะอัลบูมินรั่วในปัสสาวะ

วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาแบบภาคตัดขวางในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่มารับบริการคลินิกชะลอไตเสื่อม โรงพยาบาลท่าศาลา ช่วงเดือนธันวาคม 2568–มกราคม 2569 โดยเปรียบเทียบลักษณะทางคลินิกและผลตรวจทางห้องปฏิบัติการระหว่างกลุ่มที่มีภาวะแมกนีเซียมในเลือดต่ำ (น้อยกว่า 1.7 มก./ดล.) กับกลุ่มที่มีระดับแมกนีเซียมปกติ รวมทั้งประเมินความสัมพันธ์ระหว่างภาวะแมกนีเซียมในเลือดต่ำกับภาวะอัลบูมินรั่วในปัสสาวะ (UACR มากกว่า 30 มก./กรัม) และหาปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะแมกนีเซียมในเลือดต่ำ โดยใช้การวิเคราะห์แบบตัวแปรเดียวและการวิเคราะห์พหุตัวแปร นอกจากนี้ได้ใช้การจำแนกด้วยการวิเคราะห์ ROC curve โดยใช้ระดับอัลบูมินรั่วในปัสสาวะ ระดับแมคนีเซียมในเลือด และอัตราส่วนการขับแมกนีเซียมทางปัสสาวะ เพื่อหาค่าจุดตัดที่เหมาะสม

ผลการศึกษา: พบว่าผู้เข้าร่วมวิจัยทั้งหมด 131 ราย อายุมัธยฐาน 69 ปี ราย เพศหญิงร้อยละ 51.9 พบภาวะอัลบูมินรั่วในปัสสาวะ 69 ราย (ร้อยละ 52.7) และภาวะแมกนีเซียมในเลือดต่ำ 35 ราย (ร้อยละ 26.7) เมื่อวิเคราะห์พหุตัวแปร พบว่า ภาวะอัลบูมินรั่วในปัสสาวะมีความสัมพันธ์กับภาวะแมกนีเซียมในเลือดต่ำ (OR_adj = 3.65, 95% CI 2.46–5.25, p < 0.001) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะแมกนีเซียมในเลือดต่ำอย่างมีนัยสำคัญได้แก่ อัตราการกรองของไตที่ลดลง (OR_adj = 1.09, 95% CI 1.02–1.18, p = 0.017) ระยะเวลาการดำเนินโรคไตเรื้อรัง (OR_adj = 1.01, 95% CI 1.00–1.02, p = 0.011) จากการวิเคราะห์ ROC curve พบว่า ค่าจุดตัดที่เหมาะสมของระดับอัลบูมินรั่วในปัสสาวะสำหรับจำแนกภาวะแมกนีเซียมในเลือดต่ำคือ 80.0 มก./กรัม (AUC = 0.857) ค่าจะดตัดของระดับแมกนีเซียมในเลือดสำหรับจำแนกภาวะอัลบูมินรั่วในปัสสาวะคือน้อยกว่าหรือเท่ากับ 1.60 มก./ดล. (AUC = 0.743) และค่าจุดตัดของอัตราส่วนการขับแมกนีเซียมทางปัสสาวะคือร้อยละ 8.36 (AUC = 0.743)

สรุป: การศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าภาวะอัลบูมินรั่วในปัสสาวะมีความสัมพันธ์กับภาวะแมกนีเซียมในเลือดต่ำในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง นอกจากนี้พบว่า อัตราการกรองของไตที่ลดลง ระยะเวลาการดำเนินโรคไตเรื้อรัง มีความสัมพันธ์กับภาวะแมกนีเซียมในเลือดต่ำเช่นเดียวกัน

เอกสารอ้างอิง

Herzog CA, Asinger RW, Berger AK, Charytan DM, Díez J, Hart RG, et al. Cardiovascular disease in chronic kidney disease. A clinical update from Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO). Kidney Int 2011;80(6):572-86. doi:10.1038/ki.2011.223.

Maier JA. Low magnesium and atherosclerosis: An evidence-based link. Mol Aspects Med 2003;24 (1-3):137-46. doi:10.1016/S0098-2997(03)00016-2.

Kanbay M, Yilmaz MI, Apetrii M, Saglam M, Yaman H, Unal HU, et al. Relationship between serum magnesium levels and cardiovascular events in chronic kidney disease patients. Am J Nephrol 2012;36(3):228-37. doi:10.1159/000341868.

Pham PC, Pham PM, Pham PA, Pham S, Pham H, Miller JM, et al. Lower serum magnesium levels are associated with more rapid decline of renal function in patients with diabetes mellitus type 2. Clin Nephrol 2005;63(6):429-36. doi:10.5414/CNP63429.

Eker ES, Ataoğlu HE. The relationship between hypomagnesemia and albuminuria in patients with type 2 diabetes mellitus. Clin Endocrinol (Oxf) 2024;101(2):216-22. doi:10.1111/cen.15094.

Lin CC, Liu CS, Li TC, Chen CC, Li CI, Lin WY. Microalbuminuria and the metabolic syndrome and its components in the Chinese population. Eur J Clin Invest 2007;37(10):783-90. doi:10.1111/j.1365-2362.2007.01865.x.

Oka T, Hamano T, Sakaguchi Y, Yamaguchi S, Kubota K, Senda M, et al. Proteinuria-associated renal magnesium wasting leads to hypomagnesemia:A common electrolyte abnormality in chronic kidney disease. Nephrol Dial Transplant 2019;34(7):1154-62. doi:10.1093/ndt/gfy119.

Abdel-Hameed AR, Ahmed MF, Elsantawy AA, Mohammad MB. Prevalence, risk factors and impact of proteinuria-associated hypomagnesemia in chronic kidney disease patients: Cross-sectional study. Egypt J Intern Med 2022;34(1):25. doi:10.1186/s43162-021-00083-8.

Azem R, Daou R, Bassil E, Anvari EM, Taliercio JJ, Arrigain S, et al. Serum magnesium, mortality and disease progression in chronic kidney disease. BMC Nephrol 2020;21(1):49. doi:10.1186/s12882-020-1713-3.

Hughes J, Chiu DYY, Kalra PA, Green D. Prevalence and outcomes of proton pump inhibitor associated hypomagnesemia in chronic kidney disease. PLoS One 2018;13(5):e0197400. doi:10.1371/journal. pone.0197400.

Kharitonova M, Iezhitsa I, Zheltova A, Ozerov A, Spasov A, Skalny A. Comparative angioprotective effects of magnesium compounds. J Trace Elem Med Biol 2015;29:227-34. doi:10.1016/j.jtemb.2014.06.026.

Maier JA, Castiglioni S, Locatelli L, Zocchi M, Mazur A. Magnesium and inflammation: Advances and perspectives. Semin Cell Dev Biol 2021;115:37-44. doi:10.1016/j.semcdb.2020.12.003.

Panta R, Regmi S. Role of magnesium, effects of hypomagnesemia, and benefits of magnesium supplements in cardiovascular and chronic kidney diseases. Cureus 2024;16(7):e64404. doi:10.7759/cureus.64404.

Ahmed F, Mohammed A. Magnesium: The forgotten electrolyte—a review on hypomagnesemia. Med Sci (Basel) 2019;7(4):56. doi:10.3390/medsci7050056.

Ozcelik F, Kactas S, Pence HH, Kurcenli S, Sertoglu E, Toy BE, et al. Fractional excretion of magnesium as an early indicator of renal tubular damage in normotensive diabetic nephropathy. Turk J Biochem 2020;45(5):543-51. doi:10.1515/tjb-2019-0232.

Žeravica R, Ilinčić B, Čabarkapa V, Radosavkić I, Samac J, Nikoletić K, et al. Fractional excretion of magnesium and kidney function parameters in nondiabetic chronic kidney disease. Magnes Res 2018;31(2):57-65. doi:10.1684/mrh.2018.0437.

Tapia H, Mora C, Navarro J. Magnesium in chronic kidney disease. Nefrologia 2007;27(6):674-80.

Sakaguchi Y. The emerging role of magnesium in CKD. Clin Exp Nephrol 2022;26(5):379-84. doi:10.1007/s10157-022-02182-4.

Blaine J, Chonchol M, Levi M. Renal control of calcium, phosphate, and magnesium homeostasis. Clin J Am Soc Nephrol 2015;10(7):1257-72. doi:10.2215/CJN.09750914