การพัฒนาระบบการบริบาลเภสัชกรรมทางไกลในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงและโรคเบาหวานที่ได้รับการดูแลแบบผู้ป่วยในที่บ้าน โรงพยาบาลคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยแบบผสมผสานนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินประสิทธิผลของระบบการบริบาลเภสัชกรรมทางไกลในผู้ป่วยเบาหวานและความดันโลหิตสูงที่ได้รับการดูแลแบบผู้ป่วยในที่บ้าน (Home Ward) ระบบประกอบด้วย 4 ส่วน ได้แก่ (1) โครงสร้างการให้บริการ (2) กระบวนการทำงานของทีมที่กำหนดบทบาทชัดเจน (3) ช่องทางการสื่อสารระหว่างทีมและผู้ป่วย (LINE OA/แอปพลิเคชันหมอพร้อม) และ (4) กิจกรรมการบริบาลเภสัชกรรมทางไกล ได้แก่ ประสานรายการยา ติดตามความร่วมมือในการใช้ยาและปัญหาจากยา ให้คำปรึกษาด้านยาเฉพาะราย ตั้งแต่รับเข้าจนถึง 1 เดือนหลังจำหน่าย การวิจัยแบ่ง 3 ระยะ (1) ศึกษาสถานการณ์และออกแบบระบบ จากบุคลากรทางการแพทย์ 15 คน (2) ทดลองใช้ระบบในผู้ป่วยเบาหวาน/ความดันโลหิตสูงที่เข้ารับบริการ Home Ward ระหว่าง มีนาคม–พฤษภาคม 2568 ดำเนินการ 2 วงรอบในผู้ป่วยคนละกลุ่ม และ (3) ประเมินผลโดยสัมภาษณ์บุคลากรกลุ่มเดิมและทีมเภสัชกร 7 คน ระยะเวลาดำเนินโครงการ ตุลาคม 2567–สิงหาคม 2568 ผลพบว่า ระดับความดันโลหิตลดลง (p < 0.05) จาก 153/84 มิลลิเมตรปรอท เป็น 136/80 มิลลิเมตรปรอท ระดับน้ำตาลในเลือดลดลง (p < 0.05) จาก 311.19 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร เป็น 165.38 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ความร่วมมือในการใช้ยา โดยการนับเม็ดยา และคะแนน MTB-Thai เพิ่มขึ้น (p < 0.05) จาก 77.22% เป็น 89.94% และจาก 20 คะแนน เป็น 23 คะแนน ตามลำดับ จำนวนผู้ป่วยที่มีปัญหาจากยาลดลง (p < 0.05) จาก 48 คน เป็น 21 คน ความพึงพอใจมีค่าเฉลี่ย 4.74 คะแนน ระบบการบริบาลเภสัชกรรมทางไกลสามารถยกระดับผลลัพธ์ทางคลินิกทั้งการควบคุมโรค ความร่วมมือในการใช้ยา และการลดปัญหาจากยา พร้อมความพึงพอใจระดับสูงของผู้รับบริการ