กลไกการออกฤทธิ์และการประยุกต์ใช้ทางคลินิกของยาในกลุ่ม SELECTIVE PROGESTERONE RECEPTOR MODULATORS
DOI:
https://doi.org/10.69598/tbps.8.2.97-110คำสำคัญ:
โปรเจสเตอโรน, ยาต้านโปรเจสเตอโรน, ยาคุมกำเนิดฉุกเฉินบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
ยาที่สามารถออกฤทธิ์จับกับตัวรับโปรเจสเตอโรนได้แก่ โปรเจสเตอโรน ยาต้านโปรเจสเตอโรน และ selective progesterone receptor modulators (SPRM) โดยยาทั้งสามกลุ่มจับกับตัวรับโปรเจส-เตอโรน และมีกระบวนการต่าง ๆ เกิดขึ้นภายในเซลล์ก่อนที่มีการสร้างโปรตีน ซึ่งแตกต่างกัน ขึ้นกับชนิดของยาที่มาจับกับตัวรับโปรเจสเตอโรน และขึ้นกับอวัยวะแต่ละส่วน ยาทั้งสามกลุ่มออกฤทธิ์ต่อระบบสืบพันธุ์เพศหญิง จึงมีการพัฒนายาเพื่อนำมาใช้ในความผิดปกติของระบบสืบพันธุ์เพศหญิง เช่น การรักษา uterine leiomyoma การรักษาเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ การเหนี่ยวนำให้มดลูกคลายตัว การปฏิสนธิของเด็กในหลอดแก้ว และการใช้เป็นยาคุมกำเนิด ulipristal acetate เป็นยาตัวแรกในกลุ่ม SPRM ในปัจจุบัน ยาต้านโปรเจสเตอโรนที่มีใช้คือ mifepristone และยาในกลุ่ม SPRM คือ ulipristal acetate ซึ่งมีข้อบ่งใช้เป็นยาคุมกำเนิดฉุกเฉิน แต่ยาทั้งสองชนิดยังไม่มีจำหน่ายในประเทศไทย
