สมรรถนะและการประเมินความต้องการจำเป็นเพื่อพัฒนาวิชาชีพครู ในศตวรรษที่ 21 ของครูกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม จังหวัดเลย

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพที่เป็นจริงและความคาดหวังสมรรถนะวิชาชีพครูในศตวรรษที่ 21, 2) จัดลำดับความต้องการจำเป็นในการพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพครูในศตวรรษที่ 21 และ 3) ศึกษาแนวทางการพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพครูในศตวรรษที่ 21 ของครูกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม จังหวัดเลย ตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ ครูกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ที่ปฏิบัติหน้าที่สอนในโรงเรียนขยายโอกาส และโรงเรียนมัธยมศึกษา จังหวัดเลย จำนวน 240 คน โดยการสุ่มแบบแบ่งชั้นตามสัดส่วน กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ศึกษาแนวทางการพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพครูในศตวรรษที่ 21 โดยเลือกแบบเจาะจง จำนวน 12 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถาม แบบประเด็นสนทนากลุ่ม และแบบสัมภาษณ์เชิงลึก การวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐาน ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ประเมินความต้องการจำเป็น โดยการหาค่า Modified Priority Needs Index (PNI_modified) ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพที่เป็นจริงสมรรถนะวิชาชีพครูในศตวรรษที่21 ของครู โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาองค์ประกอบแต่ละด้านของสมรรถนะพบว่า ด้านสมรรถนะประจำสายงาน สภาพที่เป็นจริงมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด รองลงมา คือ ด้านสมรรถนะทักษะในอนาคตและด้านสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ ส่วนความคาดหวังสมรรถนะวิชาชีพครูในศตวรรษที่ 21 ของครูโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด หากพิจารณาองค์ประกอบแต่ละรายด้านของสมรรถนะ พบว่า ด้านสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ มีความคาดหวังสูงที่สุด รองลงมา คือ ด้านสมรรถนะประจำสายงาน และด้านสมรรถนะทักษะในอนาคต 2) ผลการศึกษาการจัดลำดับความต้องการจำเป็นในการพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพครูในศตวรรษที่ 21 ของครู พบว่าสมรรถนะวิชาชีพครูในศตวรรษที่ 21 ด้านที่มีความจำเป็นอันดับแรก คือ ด้านสมรรถนะการจัดการเรียนรู้สมรรถนะที่มีความต้องการจำเป็นพัฒนาอันดับสอง คือ ด้านสมรรถนะทักษะในอนาคต ส่วนสมรรถนะวิชาชีพครู ด้านสมรรถนะประจำสายงาน มีความต้องการจำเป็นในการพัฒนาอันดับสุดท้าย และ 3) แนวทางการพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพครูในศตวรรษที่ 21 ของครู ในการพัฒนาสมรรถนะย่อยเรื่องการวิจัย คือ (1) สร้างความตระหนักให้เห็นถึงความสำคัญของการทำวิจัย (2) การสร้างแรงจูงใจในการทำวิจัย (3) การอบรมให้ความรู้เป็นการอบรมเชิงปฏิบัติการ (4) จัดหาสิ่งสนับสนุนที่เอื้อต่อการทำวิจัย (5) การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างครูกับครูด้วยกันเอง (6) ผู้นำต้องสร้างกลยุทธ์ในการพัฒนาการทำวิจัย และ (7) มีระบบติดตามการทำวิจัย