การออกแบบกิจกรรมค่ายวิทยาศาสตร์ เรื่อง การทำสบู่สมุนไพรโดยการจัดการเรียนรู้สะเต็มศึกษา ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6

ผู้แต่ง

  • สุภาพร กิจวานิชชัย คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
  • ธนะวัฒน์ วรรณประภา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
  • นภา ตั้งเตรียมจิตมั่น คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา

คำสำคัญ:

สะเต็มศึกษา, สบู่สมุนไพร, กิจกรรมค่ายวิทยาศาสตร์

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อออกแบบกิจกรรมค่ายวิทยาศาสตร์ เรื่องการทำสบู่สมุนไพรด้วยการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะเต็มศึกษาผ่านกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม นักเรียนได้ทดลองทำสบู่ขึ้นใช้เอง เป็นการเสริมความรู้ต่อยอดจากการทดลองในหนังสือเรียนมัธยมปลาย วิชาเคมี เรื่อง “ปฏิกิริยาไฮโดรลิซิสน้ำมันหรือไขมันด้วยโซเดียมไฮดรอกไซด์” ซึ่งทำให้ผู้เรียนเห็นประจักษ์ถึงการนำความรู้ไปใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน การวิจัยครั้งนี้มีขั้นตอนการดำเนินการวิจัย 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 การทดลองในห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ ระยะที่ 2 การออกแบบการจัดกิจกรรมค่ายวิทยาศาสตร์ ระยะที่ 3 ดำเนินการจัดค่ายวิทยาศาสตร์กับกลุ่มตัวอย่าง กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยในครั้งนี้เป็นนักเรียนอาสาสมัครจากชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนวังตะเคียนวิทยาคม จำนวน 63 คน เครื่องมือที่ใช้คือ คู่มือกิจกรรม เรื่อง การทำสบู่สมุนไพร จำนวน 8 กิจกรรม ใช้เวลา 12 ชั่วโมง ผลการวิจัยพบว่าประสิทธิภาพของการสอนรายวิชาเคมี ด้านการจัดการเรียนรู้มีค่าเฉลี่ย 4.42 อยู่ในระดับดี ด้านประโยชน์ที่นักเรียนได้รับ นักเรียนมีความพึงพอใจในระดับดีมาก มีค่าเฉลี่ย 4.53 นักเรียนเกิดกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมอยู่ในระดับดีมาก มีร้อยละผลการประเมิน 92.2

Author Biographies

สุภาพร กิจวานิชชัย, คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา

ภาควิชาเคมี  คณะวิทยาศาสตร์  มหาวิทยาลัยบูรพา เลขที่ 169 ถนนลงหาดบางแสน  ตำบลแสนสุข  อำเภอเมือง  จังหวัดชลบุรี  20131

ธนะวัฒน์ วรรณประภา, คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา

 ภาควิชานวัตกรรมและเทคโนโลยีการศึกษา  คณะศึกษาศาสตร์  มหาวิทยาลัยบูรพา เลขที่ 169 ถนนลงหาดบางแสน  ตำบลแสนสุข  อำเภอเมือง  จังหวัดชลบุรี  20131

นภา ตั้งเตรียมจิตมั่น, คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา

ภาควิชาเคมี  คณะวิทยาศาสตร์  มหาวิทยาลัยบูรพา เลขที่ 169 ถนนลงหาดบางแสน  ตำบลแสนสุข  อำเภอเมือง  จังหวัดชลบุรี  20131

References

จำรัส อินทลาภาพร, มารุต พัฒผล, วิชัย วงษ์ใหญ่ และ ศรีสมร พุ่มสะอาด. 2558. การศึกษาแนวทางการจัดการเรียนรู้ตามแนวสะเต็มศึกษาสำหรับผู้เรียนระดับประถมศึกษา. วารสารอิเล็กทรอนิกส์ Veridian มหาวิทยาลัยศิลปากร (มนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์และศิลปะ) 8(1): 61-74.

นัสรินทร์ บือซา. 2558. ผลจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะเต็มศึกษา (STEM Education) ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนชีววิทยา ความสามารถในการแก้ปัญหาและความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

นิตยา ภูผาบาง. 2559. การใช้กิจกรรมสะเต็มศึกษา เรื่อง พลาสติกชีวภาพจากแป้งมันสำปะหลังเพื่อพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา.

พรทิพย์ ศิริภัทราชัย. 2556. STEM Education กับการพัฒนาทักษะในศตวรรษที่ 21. วารสารนักบริหาร 33(2): 49-56.

พลศักดิ์ แสงพรมศรี. 2558. การเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการ และเจตคติต่อการเรียนวิชาเคมี ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้สะเต็มศึกษากับแบบปกติ. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัย, มหาสารคาม.

ภัสสร ติดมา, มลิวรรณ นาคขุนทด และ สิรินภา กิจเกื้อกูล. 2558. การจัดการเรียนรู้ตามแนวทาง STEM Education เรื่องระบบของร่างกายมนุษย์ เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. วารสารราชพฤกษ์ 13(3): 71-76.

วิจารณ์ พานิช. 2555. วิถีการสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. มูลนิธิสดศรี สฤษดิ์วงษ์, กรุงเทพฯ.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์. 2556. หนังสือเรียนรายวิชาเพิ่มเติม เคมี เล่ม 5 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6. คุรุสภาลาดพร้าว, กรุงเทพฯ.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. 2557. คู่มือหลักสูตรอบรมครูสะเต็มศึกษา. สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงศึกษาธิการ, กรุงเทพฯ.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. 2558. มาตรฐานสะเต็มศึกษา. ซัคเซสพับลิเคชัน, กรุงเทพฯ.

สิรินภา กิจเกื้อกูล. 2558. สะเต็มศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร 17(2): 28-38.

อโนดาษ์ รัชเวทย์, ฐิชินีปกรณ์ สมแก้ว และ ปภาวี อุปธิ. 2560. การพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมในศวรรษที่ 21 โดยชุดการเรียนการสอนตามแนวสะเต็มศึกษา เรื่อง การแยกสาร ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์น 11(3): 226-238.

อภิสิทธิ์ ธงไชย. 2556. เทคโนโลยีและวิศวกรรมคืออะไร ในสะเต็มศึกษา. วารสารสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) 42(185): 35-37.

Botanie Natural Soap, Inc. 2000. Recipe Calculator for Soap Making. Available Source: http://soapcalc.net/calc/SoapCalcWP.asp, May 27, 2018.

Mabrouk, S.T. 2005. Making Usable, Quality Opaque or Transparent Soap. Journal of Chemical Education 82(10): 1534-1537.

Sutheimer, S., Caster, J.M. and Smith S.H. 2015. Green Soap: An Extraction and Saponification of Avocado Oil. Journal of Chemical Education 92(10): 1763-1765.

Vasquez, J.A., Sneider, C. and Comer, M. 2013. STEM Lesson Essentials: Grades.

3-8: Integrating Science, Technology, Engineering and Mathematics. Heinemann, New Hampshire.

Downloads

เผยแพร่แล้ว

2019-09-01

How to Cite

กิจวานิชชัย ส., วรรณประภา ธ., & ตั้งเตรียมจิตมั่น น. (2019). การออกแบบกิจกรรมค่ายวิทยาศาสตร์ เรื่อง การทำสบู่สมุนไพรโดยการจัดการเรียนรู้สะเต็มศึกษา ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6. วารสารวิจัย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย, 11(3), 422–431. สืบค้น จาก https://li01.tci-thaijo.org/index.php/rmutsvrj/article/view/228775