การสร้างพันธุ์ถั่วฝักยาวพันธุ์น่าน 1

บทคัดย่อ

ดำเนินการปรับปรุงพันธุ์ถั่วฝักยาวพันธุ์น่าน 1 (หรือ YBR 8-1) ลูกผสมระหว่างถั่วฝักยาวพันธุ์พื้นเมืองจาก จ. หนองคาย ที่มีฝักยาวสีเขียวเข้ม ผลผลิตปานกลาง กัวถั่วฝักยาวพันธุ์พื้นเมิองจาก จ. พิจิตร  ซึ่งมีทั้งฝักสั้น สีเขียว ผลผลิตสูง การผสมดำเนินการตั้งแต่ปี พ.ศ. 2532 เมื่อได้ลูกผสมคัดเลือกพันธุ์แบบจดประวัติสายพันธุ์บริสุทธิ์จนถึ่งชั่วที่ 4 จนได้พันธุ์ YB 5 ที่ให้ผลผลิตค่อนข้างสูง ฝักยาวสีเข้ม พองช้า คุณภาพดี แล้วนำมาเป็นต้นแม่ผสมข้ามกับถั่วพุ่มพันธุ์พื้นเมือง ฝักสีม่วง ฝักสั้นเนื้อหนา ให้ผลผลิตในฤดูหนาวแล้วคัดเลือกจนได้พันธุ์ถั่วฝักยาวที่มีคุณภาพดีจำนวน 6 สายพันธุ์ ได้แก่ YBR 5-1  YBR 5-2  YBR 5-3  YBR 8-1   YBR 8-2 และ YBR 8-1  ซึ่งได้ดำเนินการผสมพันธุ์คัดเลือกพันธุ์ และประเมินผลเบิ้องต้นระหว่างปี พ.ศ. 2534-2538 ถึงปี พ.ศ. 2542 - 2544 นำทดสอบสายพันธุ์ที่สถานีทดลองพืชสวนน่าน และศูนย์วิจัยพืชสวนพิจิตร  พบว่า ถั่วฝักยาวสีม่วงแดงพันธุ์ YBA 8-1 ให้ผลผลิตสูงกว่าพันธุ์การค้า (พันธุ์เปรียบเทียบ) พร้อมทั้งมีคุณภาพของฝักดี ฝักเรียบ ตรง เนื้อแน่น พองช้า รสชาติดี บริเวณส่วนข้อของลำต้น ส่วนโคนกิ่งแขนง โคนก้านใบ และโคนเส้นกลางใบมีสีม่วงแดง ฝักสดมีสีม่วงแดง ในการวิเคราะห์ฝักทดทางเคมี พบวามีปริมาณแอนโธไชยานินสูง และให้ผลผลิตสูงเมื่อปลูกปลายฤดูฝนต้นฤดูหนาว (กันยายน - พฤศจิกายน) ให้ฝักสดผลผลิตเฉลี่ยตลอดฤดูปลูก 3,290 กก./ไร่ ซึ่งสูงกว่าพันธุ์เปรียบเทียบ 27.9 % และดำเนินการทดสอบในไร่เกษตรกรใน ปี พ.ศ. 2545-2546 ในพื้นที่ จ. น่าน เปรียบเทียบกับพันธุ์ที่เกษตรกรนิยมปลูกเป็นการค้า ถั่วฝักยาวพันธุ์ YBA 8-1 มีลักษณะเด่นที่แตกต่างจากพันธุ์ที่เกษตรกรนิยมปลูก คือ ฝักสดสีม่วงแดง แตกต่างไปจากที่มีอยู่ในท้องตลาด มีปริมาณแอนโธไซยานินสูง รสชาติหวานมัน กรอบ เนื้อแน่น ฝักเรียบและตรง เหมาะสำหรับบริโภคสด ความยาวเฉลี่ย 50 ซม. พื้นที่แนะนำได้แก่ ภาคเหนือตอนบน เช่น จ. น่าน (ปลูกระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ - เมษายน และเดือนกันยายน -พฤศจิกายน) และภาคเหนือตอนล่าง เช่น จ. พิจิตร (ปลูกระหว่างเดือนกันยายน - พฤศจิกายน) โดยมีข้อจำกัด เมื่อปลูกในฤดูฝน (เดือนมิถุนายน-สิงหาคม) ผลผลิตลดลง