ถั่วพุ่มเมล็ดดำพันธุ์อุบลราชธานี

บทคัดย่อ

การปรับปรุงพันธุ์ถั่วพุ่มเมล็ดดำ ให้ได้พันธุ์ที่ให้ผลผลิตสูงมากกว่าพันธุ์เดิมที่เกษตรกรใช้ เพื่อแนะนำพันธุ์ใหม่แก่เกษตรกรดำเนินการตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2540-2545 ตั้งแต่การคัดเลือกพันธุ์บริสุทธิ์ถั่วพุ่มเมล็ดดำ 26 สายพันธุ์แล้วคัดเลือกพันธุ์ดี 12 สายพันธุ์ สำหรับการปลูกประเมินผลผลิตตามขั้นตอนการปรับปรุงพันธุ์ทั้งการปลูกในสภาพไร่ โดยมีถั่วพุ่มเมล็ดดำจาก จ.เลย เป็นพันธุ์เปรียบเทียบ และการปลูกสภาพนา ใช้ถั่วพุ่มเมล็ดลายจาก จ.อุบลราชธานี เป็นพันธุ์เปรียบเทียบ พบว่า ให้สภาพไร่ถั่วพุ่มเมล็ดดำสายพันธุ์ CP 4-2-3-1 ให้ผลผลิต 175 กก./ไร่ สูงกว่าพันธุ์เปรียบเทียบ 37% ในสภาพนาหลังการเก็บเกี่ยวข้าวให้ผลผลิต 183 กก./ไร่ สูงกว่าพันธ์เปรียบเทียบ 9% นอกจากนั้นสายพันธุ์ CP 4-2-3-1 ยังต้านทานต่อโรคใบไหม้ดีกว่าพันธุ์เมล็ดดำจาก จ.เลย สายพันธุ์ CP 4-2-3-1 ยังเป็นพันธุ์ที่ให้มวลชีวภาพสูง โดยต้นฤดูฝนให้มวลชีวภาพที่ระยะเริ่มมีฝักสุกแก่ 1,274 กก./ไร่ สูงกว่าพันธุ์เมล็ดดำ จาก จ.เลย 19.8% และมีปริมาณธาตุอาหารสูง โดยมีปริมาณของไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม 31.2 4.2 และ 24.0 กก./ไร่ ตามลำดับ เกษตรกรสามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตเมล็ดแห้งของถั่วพุ่ม ก่อนการไถกลบเศษซากต้นเพื่อเป็นปุ๋ยบำรุงดินได้ จากข้อมูลของถั่วพุ่มเมล็ดดำสายพันธุ์ CP 4-2-3-1 จึงได้รับการรับรองเป็นพันธุ์พืชแนะนำของกรมวิชาการเกษตร และให้ชื่อว่า ถั่วพุ่มเมล็ดดำพันธุ์อุบลราชธานี เมื่อวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ.2546