ผลของสานปรับปรุงดินทริดิไมท์ ยอดดอยและบุญกำธรที่มีต่อสมบัติทางกายภาพและเคมีของดินและผลผลิตข้าว

บทคัดย่อ

ได้ทำการศึกษาผลของสารปรับปรุงดินทริดิไมท์  ยอดดอย  และบุญกำธร  ที่มีต่อสมบัติทางกายภาพและเคมีของดินทราย  และผลกระทบต่อผลผลิตของข้าวพันธุ์  กข 23 ณ ศูนย์วิจัยข้าวอุบลราชธานี  จ.อุบลราชธานี  ระหว่างฤดูปลูกปี  พ.ศ.  2541 – 2543 โดยใช้แผนการทดลองแบบ RCB  จำนวน  4  ซ้ำ  ประกอบด้วย  6  กรรมวิธี  คือ  1)  ไม่ใส่อะไรเลย  2)  ใส่ปุ๋ยเคมีครึ่งอัตราแนะนำสูตร  16-16-8  (N-P₂O₅-K₂O) อัตรา  37.5 กก./ไร่  3)  ใส่ปุ๋ยเคมีครึ่งอัตราแนะนำผสมกับสารปรับปรุงดินทริดิไมท์อัตรา  9.4  กก./ไร่  4)  ใส่ปุ๋ยเคมีอัตราแนะนำ  สูตร  16-16-8  (N-P₂O₅-K₂O)  อัตรา  75  กก./ไร่  5)  ใส่สารปรับปรุงดินยอดดอยอัตรา  50  กก./ไร่  และ  6)  ใส่สารปรับปรุงดินบุญกำธรอัตรา  50  กก./ไร่  ผลการทดลองพบว่า  สมบัติทางกายภาพของดินที่ระดับความลึก  0-10  และ  10-20  ซม.  ในแต่ละกรรมวิธีเมื่อสิ้นสุดการทดลองติดต่อกัน  3  ปี  ได้แก่  ความหนาแน่นรวมของดิน  อัตราการไหลซึมน้ำของดินและปริมาณน้ำที่เป็นประโยชน์ต่อพืชไม่แตกต่างกัน (P<0.05)  และไม่พบความแตกต่างในสมบัติทางเคมีของดิน  คือ  ความเป็นกรดเป็นด่าง  อินทรียวัตถุ  และฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์  ระหว่างกรรมวิธีการทดลองอย่างชัดเจน  ยกเว้น  ในกรณีของโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้  ส่วนผลผลิตข้าวพันธุ์  กข  23  เฉลี่ย  3  ปีพบว่า  การใส่ปุ๋ยสูตร  16-16-8  (N-P₂O₅-K₂O) อัตรา  37.5 กก./ไร่  มีแนวโน้มให้ผลผลิตข้าวสูงสุด  (213  กก./ไร่)  แต่ไม่แตกต่างจากการใส่ปุ๋ยสูตร  16-16-8 (N-P₂O₅-K₂O)  อัตรา  37.5  กก./ไร่  ร่วมกับทริดิไมท์  9.4  กก./ไร่  (199  กก./ไร่)  การใส่สารปรับปรุงดินบุญกำธรมีแนวโน้มให้ผลผลิตข้าวสูงกว่าสารปรับปรุงดินยอดดอยแต่สูงกว่ากรรมวิธีที่ไม่ใส่อะไรเลยอย่างเด่นชัด  ซึ่งให้ผลผลิตเฉลี่ย  180 170 และ  145  กก./ไร่  ตามลำดับ  (P<0.05)   จึงสรุปได้ว่า  การใส่ทริดิไมท์ร่วมกับปุ๋ยเคมีเป็นการเพิ่มต้นทุนการผลิตโดยที่ผลผลิตข้าวไม่ได้เพิ่มขึ้น  ส่วนสารปรับปรุงดินยอดดอยและบุญกำธรมีแนวโน้มทำให้ผลผลิตข้าวเพิ่มขึ้นในระยะยาว