การวิเคราะห์ต้นทุนโลจิสติกส์ของโซ่อุปทานผลหม่อนในจังหวัดน่าน

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ศึกษาต้นทุนโลจิสติกส์ของโซ่อุปทานผลหม่อนสดใน จ. น่าน ตั้งแต่การรวบรวมผลหม่อนสดจากเกษตรกรจนถึงการขนส่ง มายังกรุงเทพฯ โดยการขนส่งทางอากาศ และรถโดยสารสาธารณะ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการ
สัมภาษณ์เกษตรกร 153 ราย พบว่า ต้นทุนการผลิตผลหม่อนของเกษตรกร มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 12.00 บาท/กก. โดยเกษตรกรในพื้นที่สูง มีต้นทุนการผลิต เฉลี่ยเท่ากับ 12.17 บาท/กก. ในขณะที่เกษตรกรในพื้นที่ราบมีต้นทุนการผลิตเฉลี่ยเท่ากับ 8.39 บาท/กก. เกษตรกรที่มี GAP มีต้นทุนการผลิตเฉลี่ยเท่ากับ 11.50 บาท/กก. ส่วนเกษตรกรที่ไม่มี GAP มีต้นทุนการผลิตเฉลี่ยเท่ากับ 12.75 บาท/กก. สำหรับต้นทุนผู้รวบรวมผลหม่อนรายใหญ่ใน จ.น่าน คือ ผู้รวบรวม A B และ C มีต้นทุนการจัดการผลหม่อนเท่ากับ 9.58 11.70 และ 31.82 บาท/กก. ตามลำดับ เนื่องจากมีความแตกต่างกันในด้านขนาดของเครือข่ายเกษตรกรปริมาณผลผลิต และการจัดการผลหม่อนหลังการเก็บเกี่ยว ต้นทุนการขนส่งผลหม่อนจากแหล่งผลิตพื้นที่ภูพยัคฆ์ ผ่านการขนส่งทางรถโดยสารสาธารณะ และทางเครื่องบินจนถึงกรุงเทพฯ พบว่า การขนส่งโดยสารสารธารณะที่ไม่ควบคุมอุณหภูมิ และควบคุมอุณหภูมิในบรรจุภัณฑ์มีต้นทุนโลจิสติกส์รวมเท่ากับ 71.82 และ 84.07 บาท/กก. ใช้ระยะเวลาเดินทาง 15 ชม. ส่วนการขนส่งทางเครื่องบินที่ไม่ควบคุมอุณหภูมิและควบคุมอุณหภูมิในบรรจุภัณฑ์ มีต้นทุนโลจิสติกส์รวมเท่ากับ 108.66 และ 175.24 บาท/กก. ถึงแม้ต้นทุนโลจิสติกส์ของการขนส่งทางเครื่องบินสูงกว่าการขนส่งทางรถโดยสารสาธารณะ แต่ใช้ระยะเวลาเดินทางรวมเพียง 7 ชม.