การศึกษาความหลากหลายทางพันธุกรรมของมันสำปะหลังโดยใช้เครื่องหมายโมเลกุลชนิด SSR

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนาด้านพันธุกรรมของมันสำปะหลังในประเทศไทยยังมีข้อจำกัด เนื่องจากการศึกษาความหลากหลายทางพันธุกรรมในระดับดีเอ็นเอของเชื้อพันธุ์มันสำปะหลังมีข้อมูลไม่ครบถ้วนเพียงพอต่อการนำ ไปใช้ประโยชน์ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความแตกต่างทางพันธุกรรมในระดับดีเอ็นเอละการจัดกลุ่มความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมของพันธุ์มันสำปะหลัง18 ตัวอย่างพันธุ์ ที่ปลูกรวบรวมไว้ ณ ศูนย์วิจัยพืชไร่ระยอง กรมวิชาการเกษตร ด้วยเครื่องหมายโมเลกุลชนิด SSR โดยดำเนินการวิจัยระหว่างเดือนตุลาคม 2560 – กันยายน 2561 พบว่ามีไพรเมอร์ 55 คู่ จาก 60 คู่ไพรเมอร์ สามารถเพิ่มปริมาณดีเอ็นเอได้ด้วยวิธี PCR และจำแนกความแตกต่างทางพันธุกรรมของพันธุ์มันสำปะหลังได้ดี โดยพบอัลลีลที่เกิดขึ้นทั้งหมด 265 อัลลีลมีอัลลีลต่อตำแหน่ง 1 – 8 อัลลีล มีค่าเฉลี่ย 4.82 อัลลีลต่อตำแหน่ง มีอัลลีลที่แสดงความแตกต่างกัน(polymorphic) จำนวน 263 อัลลีล คิดเป็น 97.27% ดีเอ็นเอที่ได้มีขนาดตั้ง แต่ 85 – 597 ค่เบสมีค่า Polymorphism Information Content (PIC) อยู่ระหว่าง 0.00 – 0.36 มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 0.24 เมื่อจัดกลุ่มความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมด้วยวิธี Unweighted pair group method with arithmetic averages (UPGMA) และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรม (genetic relationships) ด้วยโปรแกรม NTSYSpc version 2.10 พบว่า ค่าสัมประสิทธิ์ความเหมือนทางพันธุกรรม (similarity coefficient) อยู่ระหว่าง 0.119 – 0.615 สามารถจัดกลุ่มความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมของมันสำปะหลังได้เป็น 2 กลุ่มโดยมีค่า cophenetic correlation (r) เท่ากับ 0.87 ซึ่งแสดงว่ามีการจัดกลุ่มได้ดี และแสดงความแตกต่างอย่างชัดเจน เครื่องหมายโมเลกุลชนิด SSR ที่คัดเลือกได้ในงานวิจัยนี้สามารถนำไปใช้จำแนกความแตกต่างทางพันธุกรรมและคัดเลือกพันธุ์มันสำปะหลังเพื่อการปรับปรุงพันธุ์ต่อไป