การขยายพันธุ์กล้วยไม้รองเท้านารีในสภาพปลอดเชื้อ

บทคัดย่อ

การขยายพันธุ์กล้วยไม้รองเท้านารีพันธุ์เหลืองตรัง (Papiopedilum godefroyae) ในสภาพปลอดเชื้อ เพื่อให้ได้จำนวนต้นปริมาณมากในสภาพห้องปฏิบัติการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช สำนักวิจัยพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพ กรมวิชาการเกษตร ระหว่างปี พ.ศ. 2544-2549 โดยแบ่งเป็น 2 การทดลองคือ การทดลองที่ 1 ศึกษาผลของสารควบคุมการเจริญเติบโต BA และ NAA ต่อการพัฒนาต้นอ่อนกล่วยไม้รองเท้านารีพันธุ์เหลืองตรัง โดยวางแผนการทดลองแบบ 4 x 5 Factorial in CRD ทำ 5 ซ้ำ เพาะเลี้ยงบนอาหารสูตร CRd ทำ 5 ซ้ำ เพาะเลี้ยงบนอาหารสูตร MS ที่เติมสารควบคุมการเจริญเติบโต BA O 1 2 และ 3 มก./ล. หลังจากเพาะเลี้ยงเป็นเวลา 8 เดือน อาหารสูตร MS+BA 2 มก./ล.+ NAA 0.5 มก./ล. เป็นสูตรอาหารที่ดีที่สุดเหมาะสมต่อการเจริญเติบโตและพัฒนาต้นอ่อนและพัฒนาได้ดี มีใบ รากและหน่อ 3 หน่อที่แข็งแรงและสมบูรณ์ การทดลองที่ 2 ศึกษาการขยายกล้วยไม้รองเท้านารีพันธุ์เหลืองตรัง โดยใช้ส่วนของราก โดยวางแผนการทดลองแบบ CRD ทำ 10 ซ้ำ 3 กรรมวิธี ใช้รากพองตัว อายุ 8 เดือนที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 2 3 และ 4 ซม. เพาะเลี้ยงบนอาหารสูตร MS+BA 2 มก./ล. + NAA 0.5 มก./ล. หลังจากเพาะเลี้ยง 10 เดือน รากที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 4 ซม. ให้จำนวนต้นต่อรากมากที่สุดเฉลี่ย 38.9 ต้น จากนั้นแยกต้นและนำไปเพาะเลี้ยงบนอาหารสูตร MS+BA 2 มก./ล.+NAA 0.5 มก./ล.+activated charcoal 2 ก./ล. เพื่อพัฒนารากและต้นกล้าให้แข็งแรงได้จำนวนต้นปริมาณมาก เพื่อนำไปขยายพันธุ์และอนุรักษ์พันธุ์ในสภาพธรรมชาติต่อไป