การจำแนกพันธุ์และเพศมะละกอโดยใช้เทคนิค DNA Amplification Fingerprinting (DAF)

บทคัดย่อ

การศึกษาและตรวจสอบลักษณะประจำพันธุ์ในระดับพันธุกรรมมะละกอ (Carica papaya L.) ด้วยเทคนิค DNA Amplification Fingerprinting (DAF) และความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมด้วยวิธี UPGMA จากการใช้ไพร์เมอร์ที่คัดเลือกแล้วจำนวน 11 ไพร์เมอร์ ได้แก่ OPA 04, OPA 08, OPB 05, OPB 09, OPC 03, OPC 05, COP 06, OPC 10, OPE 17, OPG 01 และ OPS 10 ที่ศูนย์วิจัยพืขสวนจันทบุรี และสถาบันวิจัยพืชสวน พบว่า การจำแนกพันธุ์มะละกอ 14 พันธุ์ด้วยเทคนิค DAF โดยใช้ 11 ไพร์เมอร์ขยายปริมาณแถบ DNA ได้ทั้งหมด 129 แถบ โดยพบแถบที่แสดงความแตกต่าง (polymorphic loci) 28 แถบ คิดเป็น polymorphic loci 21.71 % และเมื่อวิเคราะห์ความแตกต่างของแถบ DNA แบ่งได้เป็น 3 กลุ่ม โดยกลุ่มที่ 1 ประกอบด้วยพันธุ์ปากช่องแขกดำ Mexico Mammy และแขกนวล กลุ่มที่ 2 ประกอบด้วยพันธุ์โกโก้ก้านดำ Apple Tainung แม่เหี๊ยะ Florida Tolerant, Sunset และ Mexico Amerilla กลุ่มที่ 3 ประกอบด้วยพันธุ์ Taiwan Kapoho Solo และ Richter สำหรับอัตราส่วนของสารละลายที่เหมาะสมที่สุด ในการขยายเพิ่มปริมาณแถบ DHA ของมะละกอ ด้วยเทคนิค DAF พบว่า ประกอบด้วย genomic DNA 2.5 ไมโครลิตร จำนวน 30 นาโนกรัม แมกนิเซียไอออน 5 มิลลิโมลาร์ ไพร์เมอร์ 10 mer 2.5 มิลลิโมลาร์ต่อสารละลาย (reaction solution) 20 ไมโครลิตร นอกจากนี้ได้จำแนกเพศของมะละกอในระยะต้นกล้าโดยไพร์เมอร์ทั้งหมด 52 ไพร์เมอร์ถูกนำมาใช้ในการวิเคราะห์แถบ DNA แบบ bulk sdgregate กับต้นมะละกอเพศผู้ เพศเมีย และต้นสมบูรณ์เพศ (กระเทย) ของลูกผสมชั่วที่ 1 พบว่า ไพร์เมอร์ OPA-06 (5' GGT CCC TGAC 3') ใช้จำแนกเพศของมะละกอได้ โดยจะให้ความแตกต่างของแถบ DNA (polymorphic) 2 แถบ ๆ แรกมีขนาดประมาณ 365 base pairs (bp) จากต้นสมบูรณ์เพศ (กระเทย) และอีกแถบมีขนาดประมาณ 360 pb จากต้นเพศผู้ ส่วนเพศเมียไม่พบแถบทั้งสอง ต่อมาได้ทำการทดสอบไพร์เมอร์ OPA-06 กับมะละกอลูกผสมชั่วที่ 1 2 3 4 และพ่อแม่พันธุ์จำนวน 254 ต้น พบว่า จำแนกเพศได้อย่างถูกต้อง 88.18 % และได้ทำการทดสอบกับต้นมะละกอที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ 47 ต้น พบว่าสามารถใช้จำแนกเพศได้ถูกต้อง 100 %