ประสิทธิภาพของชีวภัณฑ์ Bacillus subtilis ในการควบคุมโรคกาบใบแห้งของข้าว

บทคัดย่อ

ชีวภัณฑ์ของเชื้อ Bacillus subtilis ซึ่งได้รัลบการพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์สูตรเหลว (TRF สูตร A TRF สูตร B) ด้วยความร่วมมือของมหาวิทยาลัย สงขลานครินทร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาตร์ และ กรมวิชาการเกษตร ภายใต้การสนับสนุนการวิจัยจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว) นำมาทดสอบเปรียบเทียบกับชีวภัณฑ์ Bacillus subtilis ชนิดอื่นๆ ที่ผลิตเป็นรูปการค้าและสารป้องกันกำจัดโรคพืช Validacin 3% LIq. ในการควบคุมโรคกาบใบแห้งของข้าว (Rhizoctonia solani Khun.) ในสภาพเรืองทดลอง วางแผนการทดลองแบบ CRD มี 10 กรรมวิธี 7 ซ้ำ ใช้ข้าวพันธุ์ กข 23 พบว่ากรรมวิธีการใช้สารป้องกันกำจัดโรคพืช Validacin ให้ผลดีที่สุดคือมีเปอร์เซ็นต์ความรุนแรงของโรคเพียง 35.13% รองลงมาได้แก่การใช้ TRF สูตร A, TRF สูตร B, Larminar WP, Agroguard Liq, Agroguard WP, BCA No.321+562, Subtilar WP และ BS 916 Liq. มีเปอร์เซ็นต์ความรุนแรงของโรค 50.61, 55.64, 58.73, 63.06, 64.89, 65.33, 66.79, 66.95 % ตามลำดับ ทุกกรรมวิธีดังกล่าวจะมีเปอร์เซ็นต์ ความรุนแรงของโรคต่ำกว่ากรรมวิธีเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ซึ่งมีเปอร์เซ็นต์ความรุนแรงของโรคสูงถึง 73.25% ได้คัดเลือกชีวภัณฑ์ของเชื้อที่ให้ผลดีในการควบคุมโรคอันดับ 1-4 ไปทดสอบต่อในสภาพแปลงนาทดลอง ในฤดูนาปี 2542 และฤดูนาปรัง 2543 วางแผนการทดลองแบบ RCB มี 6 กรรมวิธี 4 ซ้ำ ใช้ข้าวพันธุ์ กข 23 พบว่า กรรมวิธีการใช้สารป้องกันกำจัดโรคพืช Validacin 3% Liq. ให้ผลดีที่สุดคือมีเปอร์เซ็นต์ความรุนแรงของโรคเพียง 28.69% รองลงมาได้แก่กรรมวิธีการใช้ TRF สูตร A, TRF สูตร B, Larminar WP, Agroguard Liq. มีเปอร์เซ็นต์ความรุนแรงของโรค 50.48, 52.53, 54.59 และ 55.18 ตามลำดับ ซึ่งทุกกรรมวิธี จะมีระดับความรุนแรงของโรคต่ำกว่ากรรมวิธี เปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติซึ่งมีเปอร์เซ็นต์ความรุนแรงของโรคสูงถึง 64.46% การทดลองทั้งในเรือนทดลองและสภาพนาให้ผลยืนยันในทำนองเดียวกัน