ผลของสภาวะที่รากได้รับออกซิเจนต่ำต่อการเจริญเติบโตของต้นกล้าข้าวบาร์เลย์

บทคัดย่อ

สภาะวะที่รากขอข้าวบาร์เลย์ได้รับออกซิเจนต่ำ (hy-poxia) ในระยะมี 3-4 ใบ เป็นปัญหาที่สำคัญสำหรับการปลูกข้าวบาร์เลย์ในระบบการให้น้ำในแปลงนา การทดลองนี้จึงได้ศึกษาอิทธิพลของสภาวะ hypoxia ที่ม่ต่อประสิทธิภาพการสังเคราะห์แสง อัตราการเจริญเติบโตและประสิทธิภาพการถ่ายเทน้ำหนักแห้งไปสู่รากของต้นกล้าข้าวบาร์เลย์โดยใช้พันธุ์ข้าวบาร์เลย์ที่ทนต่อสภาวะ hypoxia แตกต่างกัน 3 พันธุ์/สายพันธุ์คือ สะเมิง1 (SMG1), FNBLS#140 และ BRBRF9629 ปลูกในสารละลายอาหาร stagnant agar nutrient solution (เป็นสภาวะ hypoxia) และสารละลายอาหารที่ปั๊มอากาศให้ตลอดเวลา (เป็นสภาพปกติ) ทั้งนี้ได้ทดลองในตู้ควบคุมการเจริญเติบโตของพืช (Plant growth chamber) ที่สถาบันวิจัยและฝึกอบรมการเกษตรลำปาง ในช่วงเดือนมีนาคมถึงเดือนเมษายน 2543 ผลการทดลองพบว่า ในสภาวะรากได้รับออกซิเจนต่ำ มีผลทำให้ข้าวบาร์เลย์มีอัตราการเจริญเติบโตในทุกส่วนโดยเฉพาะส่วนรากลดลงอย่างเห็นได้ชัดเจน และส่งผลกระทบให้มีสัมประสิทธิ์การถ่ายเทน้ำหนักแห้งไปสู่ส่วนรากลดต่ำลงอย่างมาก ข้าวบาร์เลย์สามารถปรับประสิทธิภาพการสังเคราะห์แสงให้สูงกว่าปกติได้ในสภาวะ hypoxia โดยเพิ่มประสิทธิภาพการทำลงานของคลอโรฟิลล์ที่ใบ พันธุ์สะเมิง 1 สามารถรักษาประสิทธิภาพการสังเคราะห์แสงให้เป็นปกติได้ โดยเฉพาะในช่วงแรกของสภาวะ hypoxia จึงทำให้อัตราการเจริญเติบโตยอดและรวมทั้งต้นลดลงเพียงเล็กน้อยเมื่อเปรียบเทียบกับสภาพปกติ ในขณะที่สายพันธุ์ FNBLS#140 มีอัตราการสังเคราะห์แสงในช่วงแรกลดต่ำลงอย่างมาก จึงทำให้อัตราการเจริญเติบโต และสัมประสิทธิ์การถ่ายเทน้ำหนักแห้ง ลดต่ำกว่าพันธุ์สะเมิง 1 ส่วนสายพันธุ์ BRBRF9629 มีประสิทธิภาพการสังเคราะห์แสงต่ำในสภาวะ hypoxia ซึ่งส่งผลทำให้อัตราการเจริญเติบโตของทุกส่วน และประสิทธิภาพการถ่ายเทน้ำหนักแห้งไปสู่ราก ต่ำกว่าสายพันธุ์อื่น ๆ