การจัดการฟางข้าวเพื่อการปรับปรุงดินและเพิ่มผลผลิตข้าว

บทคัดย่อ

ฟางข้าวในประเทศไทยมีปริมาณปีละ 35 ล้านต้น คิดเป็นปริมาณธาตุอาหารหลักในฟางข้าว ซึ่งประกอบด้วย ไนโตรเจน (N) ฟอสเฟต (P2O5) และโพแทส (K2O) ประมาณ 212,220 , 159, 165 และ 1,278,762 ต้น ตามลำดับ คิดเป็นมูลค่าเมื่อเปรียบเทียบกับปุ๋ยเคมีประมาณ 20,000 ล้านบาท ซึ่งประเทศไทยถูกประเมินว่ามีการจัดการฟางข้าวโดยเผาทิ้งเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งการเผาฟางจะมีผลเช่นเดียวกับการเคลื่อนย้ายส่วนของฟางและตอซังทั้งหมดออกจากแปลง การจัดการฟางข้าวเพื่อการปรับปรุงดินเป็นสิ่งสำคัญมาก เช่น การไถกลบฟางข้าว อัตรา 2,000 กก./ไร่ ติดต่อกันเป็นระยะเวลา 3-4 ปี มีผลในการเพิ่มผลผลิตข้าวได้ทัดเทียมกับปุ๋ยเคมี อัตราแนะนำและเมื่อใส่ในระยะเวลานานขึ้นมีผลในการปรับปรุงความอุมสมบูรณ์ของดิน ในดินบางชนิดการใส่ฟางข้าวอย่างเดียวอาจมีผทำให้ดินขาดไนโตรเจนจากขบวนการ Immobilization เนื่องจากฟางข้าวมี C:N กว้าง สำหรับปุ๋ยหมักหางข้าวให้ผลในการปรับปรุงดินเช่นเดียวกับฟางข้าว แต่ปุ๋ยหมักฟางข้าวไม่มีปัญหาในเรื่องของการขาดไนโตรเจนในดิน เนื่องจากว่ามีอัตราส่วนของ C:N แคบ