ผลของการตัดดอกต่อผลผลิตและคุณภาพของเมล็ดดองดึง

บทคัดย่อ

ศึกษาผลของการตัดดอกต่อผลผลิตและคุณภาพของเมล็ดดองดึง โดยปลูกดองดึงที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทราย อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อ. ชะอำ จ. เพชรบุรี ในเดือนพฤษภาคม 2538 วางแผนการทดลองแบบ RCB มี 4 ซ้ำ ซ้ำละ 4 แปลงย่อย แต่ละแปลงย่อยจะปลูกดองดึง 5 แถว ๆ ละ 5 ต้น ใช้เหง้าดองดึงอายุ 4 ปี ปลูกในหลุมลึก 5 นิ้ว ปลูก 1 เหง้าต่อหลุม ระยะห่างระหว่างแถวและหลุมเท่ากับ 1x1 เมตร ใส่ปุ๋ยคอกรองพื้นอัตรา 1,000 กิโลกรัมต่อไร่ หลังจากดองดึงออกดอกประมาณ 80 เปอร์เซ็นต์ ในแปลงย่อย แต่ละซ้ำจะตัดดอกเหลือ 90 60, 40 ดอก/ต้น และไม่ตัดดอก
ผลการทดลองสรุปได้ว่าแปลงที่ตัดดอกเหลือ 90 ดอก/ต้น จะให้น้ำหนักเมล็ดมากที่สุด 70.46 กิโลกรัมต่อไปไร่ รองลงมาคือแปลงที่ตัดดอกเหลือ 40 ดอก/ต้น ให้น้ำหนักเมล็ด 59.43 กิโลกรัมต่อไร่ แต่น้ำหนักเมล็ดจากทุกแปลงไม่มีผลแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ในทำนองเดียวกันแปลงที่ตัดดอกเหลือ 90 ดอก/ต้น จะให้จำนวนฝักมากที่สุดเฉลี่ย 38 ฝักต่อต้น ในขณะที่แปลงที่ไม่ตัดดอกจะให้จำนวนฝักต่อต้นน้อยที่สุดเฉลี่ยเพียง 23.25 ฝัก/ต้น และมีผลแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนน้ำหนักสดของเหง้าพบว่าแปลงที่ไม่ตัดดอกจะให้น้ำหนักสูงที่สุด 129.33 กรัมต่อต้น ซึ่งแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับน้ำหนักสดของเหง้าในแปลงที่ตัดดอกเหลือ 90 และ 60 ดอก จำนวนดอกต่อต้นในแปลงที่ตัดดอกเหลือ 90 ดอก/ต้น จะให้จำนวนดอกสูงที่สุดเฉลี่ย 62.0 ดอก ในขณะที่แปลงที่ตัดดอกเหลือ 40 ดอก จะทำให้จำนวนดอกต่อต้นน้อยที่สุด 37.75 ดอก ส่วนจำนวนเหง้าในทุกแปลงไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ