การศึกษาอนุกรมวิธานของข้าวพื้นเมืองโดยใช้วิธีเชิงตัวเลข

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ของงานวิจัยนี้ คือ เพื่อสร้างรูปแบบทางคณิตศาสตร์โดยใช้การวิเคราะห์จำแนกประเภท และศึกษาการจัดหมวดหมู่โดยใช้การวิเคราะห์จัดกลุ่ม โดยใช้ลักษณะสัณฐานวิทยาของข้าว 16 ลักษณะ ในข้าวพื้นเมืองจำนวน 42 พันธุ์ที่เก็บรวบรวมไว้เป็นเชื้อพันธุ์ข้าวจากการศึกษาพบว่า ลักษณะกาบหุ้มยอดอ่อนใช้แบ่งกลุ่มพันธุ์ข้าวที่ศึกษาได้เป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่มีกาบหุ้มยอดอ่อนเป็นรูปกรวยสีข้าว และกลุ่มที่มีกาบหุ้มยอดอ่อนเป็นรูปกรวยสีขาว และมีแถบสีม่วงที่ขอบทั้งสองด้าน และผลการวิเคราะห์หาค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเปียรสันระหว่างตัวแปรทุกคู่พร้อมกัน พบว่าลักษณะกาบหุ้มยอดอ่อนมีความสัมพันธ์ในเชิงบวกอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ 0.01 หรือ 0.001 กับลักษณะสัณฐานวิทยาอื่น ๆ ที่ศึกษารวม 6 ลักษณะผลการวิเคราะห์การจำแนกประเภทโดยใช้ลักษณะกาบหุ้มยอดอ่อนเป็นตัวแปรที่ใช้เป็นเกณฑ์สำหรับจัดกลุ่มพันธุ์ข้าวออกเป็น 2 กลุ่มตามลักษณะของกาบหุ้มยอดอ่อนนั้น พบว่าลักษณะสัณฐานวิทยาที่มีประสิทธิภาพสูงสำหรับใช้เป็นลักษณะในการจำแนกกลุ่มพันธุ์ข้าวระหว่าง 2 กลุ่มนี้ มีจำนวน 6 ลักษณะ โดยพบว่าสมการจำแนกประเภทที่ได้จากการวิเคราะห์ มีอำนาจจำแนกหมวดหมู่ได้สูงมากและมีประสิทธิภาพในการคาดคะเนการเป็นสมาชิกของพันธุ์ข้าวแต่ละกลุ่มได้ถูกต้องสูงถึงร้อยละ 97.62 ผลการวิเคราะห์จัดกลุ่มได้แผนภาพ dendrogram ที่แสดงให้เห็นถึงการรวมกลุ่มกันของพันธุ์ข้าวที่มีลักษณะสัณฐานวิทยาที่คล้ายคลึงกันจากกลุ่มที่มีจำนวนสมาชิกน้อย รวมกันเป็นกลุ่มใหญ่ที่มีจำนวนสมาชิกเพิ่มมากขึ้นตามความคล้ายคลึงกันของลักษณะสัณฐานวิทยา