อิทธิพลของพืชบำรุงดินชนิดต่าง ๆ ต่อผลผลิตข้าวในเขตนาชลประทาน

บทคัดย่อ

ทำการทดลองปลูกพืชตระกูลถั่ว 3 ชนิด เป็นพืชบำรุงดิน ได้แก่ โสนอัฟริกัน ถั่วพุ่มและถั่วเขียว โดยไถกลบเป็นปุ๋ยพืชสดก่อนปลูกข้าวนาปีเปรียบเทียบกับการไม่ปลูกพืชบำรุงดินในดินนาชุดสระบุรี ที่สถานีทดลองข้าวชัยนาทปี พ.ศ. 2530-34 เพื่อศึกษาผลกระทบต่อผลผลิตข้าวในฤดูนาปีและศึกษาความเปลี่ยนแปลงด้านคุณสมบัติของดินบางประการ ผลการทดลองพบว่า พืชบำรุงดินที่นำมาทดลองทุกชนิดช่วยให้ผลผลิตข้าวสูงกว่าแปลงเปรียบเทียบ 7-12% โดยผลผลิตของข้าวที่เพิ่มขึ้นผันแปรตามน้ำหนักสดของพืชบำรุงดินก่อนการไถกลบ โสนอัฟริกันให้น้ำหนักสดก่อนการไถกลบสูงสุด 3,039 กก.//ไร่ ตามด้วยถั่วพุ่ม และถั่วเขียว ซึ่งได้ 2,045 และ 1,687 กก./ไร่ ตามลำดับ ในทำลองเดียวกันข้าวที่ปลูกตามโสนอัฟติกันให้ผลผลิตสูงสุด 740 กก./ไร่ รองลงมา ได้แก่ ผลผลิตข้าวที่ปลูกตามถั่วพุ่มและถั่วเขียว (713 และ 706 กก./ไร่) และแปลงไม่ปลูกพืชบำรุงดินให้ผลผลิตต่ำสุด 658 กก./ไร่ ผลการวิเคราะห์ดินก่อนและหลังการทดลอง พบว่า แปลงที่ปลูกพืชบำรุงดินทุกชนิดมีปริมาณของอินทรีย์วัตถุในดิน ธาตุอาหารพืชชนิดต่าง ๆ เช่น ฟอสฟอรัส โพแทสเซียมและความสามารถในการแลกเปลี่ยนประจุบวกของดิน (CEC) เพิ่มขึ้นสูงกว่าแปลงไม่ปลูกพืชบำรุงดิน