พืชอายุสั้นก่อนข้าวขึ้นน้ำ

บทคัดย่อ

ข้าวขึ้นน้ำเป็นพืชเศรษฐกิจเพียงชนิดเดียวที่เกษตรกรปลูกในสภาพน้ำลึก งานวิจัยเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ที่ดินในสภาพดังกล่าวจึงเป็นสิ่งจำเป็น การวิเคราะห์ข้อมูลพบว่ามีช่วงเวลานานประมาณ 4 เดือน นับจากต้นฤดูฝนจนถึงเวลาที่น้ำธรรมชาติหลากเข้าสู่แปลงนา ในช่วงนี้ดินมีสภาพชื้นเพียงพอสำหรับการงอก เจริญเติบโตและพืชอายุสั้นสามารถให้ผลผลิตได้ก่อนน้ำท่วม ผลการศึกษาพบว่ามีพืชอายุสั้นหลายชนิดเจริญเติบโตและให้ผลผลิตดี เช่น งา ถั่วเขียว และทานตะวัน ในสภาพธรรมชาติปัญหาการผลิตที่พบบ้าง ได้แก่ ภาวะแล้งหลังฝนทิ้งช่วงเป็นเวลานาน และน้ำท่วมขังบางโอกาส โดยเฉพาะเวลาฝนตกหนัก การปรับปรุงด้านเขตกรรมเพื่อหลีกเลี่ยงและบรรเทาปัญหาดังกล่าวช่วยให้พืชอายุสั้นเจริญเติบโตได้ดี ความสำเร็จของการปลูกพืชอายุสั้นก่อนข้าวขึ้นน้ำขี้นอยู่กับการเลือกชนืดพืชที่ใช้ปลูกให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อม เศรษฐกิจและสังคม พืชไร่ที่เหมาะสมควรมีอายุค่อนข้างสั้นไม่ควรเกิน 90 วัน จึงสามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ก่อนน้ำท่วม การปลูกพืชอายุสั้นก่อนข้าวขึ้นน้ำไม่มีผลกระทบต่อผลผลิตข้าวขึ้นน้ำ ซึ่งปลูกตามหลังพืชอายุสั้น เวลาปฏิบัติการที่เหมาะสมคือ เตรียมดินกลางเดือนเมษายน ปลูกพืชอายุสั้นปลายเดือนเมษายนหรือต้นเดือนพฤษภาคม หว่านข้าวขึ้นน้ำปลายเดือนมิถุนายนก่อนเก็บเกี่ยวพืชอายุสั้น สามารถเก็บเกี่ยวพืชอายุสั้นได้ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม ถึงต้นเดือนสิงหาคม ก่อนน้ำท่วมและเก็บเกี่ยวขึ้นน้ำได้ตามฤดูกาลหลังจากน้ำลด