ทรัพยากรเชื้อพันธุ์ข้าวป่าในประเทศไทย

บทคัดย่อ

ข้าวเป็นพืชล้มลุก ตระกูลหญ้า สกุล Oryza มีแพร่กระจายอยู่ระหว่างเส้นรุ้งที่ 53^๐ เหนือ ถึง 35^๐ ใต้ ปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์ได้แยกข้าวไว้ทั้งหมดมี 22 ชนิด เป็นข้าวปลูกเพื่อบริโภค 2 ชนิด คือ O. sativa และ O. glabesrima นอกนั้นเป็นข้าวป่าซึ่งเป็นแหล่งทรัพยากรอย่างดีในการปรับปรุงพันธุ์ข้าว ประเทศไทยอยู่ในเขตศูนย์กลางการผันแปรของพันธุ์ข้าว ดังจะเห็นได้จากการที่มีพันธุ์ข้าวอยู่มากมายหลายชนิด รวมทั้งข้าวป่าจำนวนมากมายพบอยู่ทั่วประเทศ เพื่ออนุรักษ์ทรัพยากรเชื้อพันธุ์ข้าวป่าของไทยไว้ใช้ประโยชน์ก่อนที่จะสูญพันธุ์หรือเสื่อมพันธุ์ สถาบันวิจัยข้าว โดยศูนย์วิจัยข้าวปทุมธานี ได้สำรวจและรวบรวมเชื้อพันธุ์ข้าวป่าไว้ศึกษาระหว่างปี พ.ศ. 2525-2531 พบว่ามีข้าวป่าอยู่ 6 ชนิด คือ O.rufipogon, O,nivara, O.Fatua, O.officinalis, O ridleyi และ O.granulata ข้าวป่า 3 ชนิดแรกพบมากทั่วทุกภาค ส่วน 3 ชนิดหลังพบบางแห่ง และเป็นหมันสูง จึงระยะใกล้สูญพันธุ์