กรรมวิธีเตรียมฟางไอโซโทป 15 N

บทคัดย่อ

ในช่วงระยะเวลา 10 ปีที่ผ่านมา ประเทศไทยมีการทำนาปีและนาปรังเฉลี่ยปีละประมาณ 58 ล้านไร่ และ 3.5 ล้านไร่ ตามลำดับ ในแต่ละปีจะมีฟางข้าวเหลืออยู่ในนาเป็นจำนวนมาก ฟางส่วนหนึ่งจะเป็นอาหารสัตว์ ฟางที่เหลือเป็นจำนวนมากมักจะถูกทำลายโดยการเผา ซึ่งทำให้สูญเสียธาตุไนโตรเจนประมาณ 1-5 กก./ไร/ปี ขึ้นอยู่กับชนิดปริมาณของฟางและลักษณะการเผาไหม้ ในปีหนึ่ง ๆ ประมาณว่ามีการสูญเสียธาตุไนโตรเจนจากการเผาฟางคิดเป็นมูลค่าหลายพันล้านบาท
การศึกษาวิจัยเกี่ยวกับการแปรสภาพในดิน-พืช และความเป็นประโยชน์ของไนโตรเจนจากฟางข้าวกระทำกันน้อยมากในประเทศไทย อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีการใช้ฟางไอโซโทป 15N(15N-tagged straw) ซึ่งให้ผลดีกว่าการใช้ฟางธรรมดามาก งานวิจัยนี้ได้เตรียมฟางไอโซโทป 15N โดยปลูกข้าวในสารละลายธาตุอาหารที่สมบูรณ์ในถังพลาสติกขนาดบรรจุ 4 ลิตร ใช้ 15N จาก (15NH4)2SO4 ที่มีระดับไอโซโทป 15N29.73% 15N atom excess เป็นแหล่งอาหารไนโตรเจนสำหรับข้าว ควบคุมสารละลายธาตุอาหารให้มี pH 5.0 และความเข้มข้น 1/3 เท่าในช่วง 7 วันแรก และ 1/2 เท่าในช่วง 7 วันถัดไป ต่อจากนั้นใช้ความเข้มข้นปกติจนสิ้นสุดการทดลองเปลี่ยนสารละลายทุก 7 วัน เมื่อปลูกข้าวครบ 115 วันแล้วนำข้าวทั้งหมดอบที่ 70 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 72 ชั่วโมง บดและวิเคราะห์หา 15N ฟางไอโซโทปที่ได้จากการทดลองมีระดับไอโซโทป 15N เท่ากับ 9.56% 15N atom excess ซึ่งเป็นผลของการแลกเปลี่ยนและการเจือจางไอโซโทปในพืช