เชื้อรา Phytophthora palmiuora (Butl.) Butl. สาเหตุของโรคเน่าดำกล้ามะม่วง

บทคัดย่อ

โรคเน่าดำของกล้ามะม่วงพบที่ศูนย์ส่งเสริมและขยายพันธุ์พืชสวน จ. เลย ในปี พ.ศ. 2527 ต่อมาพบในแปลงเพาะกล้าของเกษตรกรในท้องที่ อ. ปากช่อง จ. นครราชสีมา และ อ. บางกอกน้อย กรุงเทพฯ โรคนี้พบระบาดในฤดูฝนตามแปลงเพาะกล้าของเกษตรกร โดยเฉพาะแปลงกล้าที่เพาะหนาแน่น ลักษณะอาการของโรคทำให้กล้ามะม่วงเหี่ยว ราก โคนต้น และลำต้นเน่าเป็นสีดำ กล้ามะม่วงที่ยังเล็กจะเป็นโรคถึงตาย ส่วนกล้ามะม่วงที่มีขนาดใหญ่จะเป็นแผลสีดำที่ลำต้น บางครั้งจะพบอาการเปลือกแตกตรงบริเวณรอยแผลและอาการ canker แต่ไม่ทำให้มะม่วงตาย
การสำรวจและเก็บตัวอย่างมะม่วงเป็นโรคเน่าดำมาแยกเชื้อบนอาหาร BNPRA และ BNPRAH ได้พบเชื้อรา Phytophthora sp. จากส่วนรากโคนต้นและลำต้น จากกล้ามะม่วงเป็นโรค พันธุ์แก้ว อกร่อง และมะม่วงพันธุ์อื่นอีกจาก อ. เมือง จ. เลย อ. ปากช่อง จ. นครราชสีมา และ อ. บางกอกน้อย กรุงเทพฯ ทั้งหมด 17 isolates จากการศึกษาลักษณะของเชื้อราทางสัณฐานวิทยา สรีรวิทยา และวัดขนาดส่วนสำคัญของเชื้อเพื่อการจำแนกชนิด พบว่าเป็นเชื้อรา Phytophthora palmivora (Butl.) Butl. ซึ่งเป็นรายงานการพบเชื้อราชนิดนี้เกิดโรคกับมะม่วงในประเทศไทยครั้งแรก ผลการทดลองพิสูจน์โรคโดยนำกล้ามะม่วงพันธุ์อกร่องและพันธุ์แก้วปลูกในดินคลุกเชื้อรา มะม่วงเริ่มแสดงอาการหลังปลูกเชื้อได้ 10 วัน ลักษณะอาการของโรคเหมือนที่เกิดในแปลงเพาะกล้าของเกษตรกร กล้ามะม่วงที่ใช้ในการทดลองทั้งสองพันธุ์เป็นโรคทุกต้น