ความสัมพันธ์ระหว่างมะนาวเป็นโรคทริสเตซากับการเกิดโรครากเน่า

บทคัดย่อ

มะนาว (Cirus aurantifolia) พันธุ์แป้นอายุ 3 ปี 8 เดือน ปลูกโดยใช้กิ่งตอน จำนวน 85 ต้น แสดงอาการของโรคทริสเตซาซึ่งเกิดจากเชื้อวิสาทุกต้น แต่ความรุนแรงของโรคแตกต่างกันออกไป มะนาวเหล่านี้จะทรุดโทรมและตายอย่างรวดเร็ว เมื่อเกิดโรครากเน่าร่วมด้วย อาการใบเหลือง เป็นอาการหนึ่งของโรคทริสเตซา เป็นขีดแสดงความรุนแรงที่ระดับต่าง ๆ ต้นมะนาวที่มีใบเขียวทั้งต้นหรือดูแข็งแรงเหมือนเป็นมะนาวปกตินั้นเป็นโรครากเน่าน้อยมาก หรื่อไม่เป็นเลย ต่างจากพวกแสดงอาการใบเหลืองในระดับต่าง ๆ อย่างมียสำคัญยิ่ง อาการากเน่านอกจากจะเกี่ยวข้องกับโรคทริสเตซาแล้วยังเกี่ยวข้องกับเชื้อราบางชนิดในดินด้วย ไก้แก่ เชื้อรา Diplodia sp. และ Fusarium sp. มะนาวที่แสดงอาการใบเหลืองมากจะเกิดโรครากเน่าได้เมื่อใส่เชื้อราดังกล่าวตัวหนึ่งตัวใดลงไปที่แผลที่ทำขึ้น แต่มะนาวที่มีใบเขียวรากจะมียางไหลออกมามากเมื่อใส่เชื้อชนิดเดียวกัน ทำให้โรครากเน่าไม่ลุกลามและเกิดเนื้อเยื่อมาสมานที่แผลที่ทำขึ้น อย่างไรก็ตาม เชื้อรา dinlodia sp. ทำให้เกิดรากเน่ารุนแรงกว่าเชื้อ Fusarium sp. ในการศึกษาไม่พบเชื้อรา Phytophthora sp. ซึ่งเป็นสาเหตุดรครากเน่าของส้มเขียวหวาน ส้มตรา และส้มจุก และเมื่อนำเชื้อรา Phytophthora parasitica จากที่อื่นมาปลูกเชื้อลงไปก็ไม่ทำให้เกิดรากเน่าแต่อย่างใด