หลักการการวางแผนงานวิจัยพืชสวน

บทคัดย่อ

งานวิจัยพืชสวนมีความสลับซับซ้อน ต้องใช้เวลาในการดำเนินงานนานหลายปี โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อต้องดำเนินการกับพืชยืนต้น กว่าจะสรุปผลงานวิจัยได้ และเนื่องจากพืชสวนมีความสำคัญในอันดับสูงต่อเศรษฐกิจของประเทศ ผลของงานวิจัยด้านพืชสวนจึงมีผลกระทบต่อเศรษฐกิจของประเทศโดยตรง หลักการการวางแผนงานวิจัยพืชสวนที่จะกบ่าวถึงต่อไปนี้ได้นำทฤษฎีการวางแผน-โครงการ มาประยุกต์และมีขั้นตอนของการดำเนินการดังนี้ 1. ศึกษาทฤษฎีและเทคนิคการวางแผน-โครงการ ตลอดจนความสัมพันธ์ของแผน-แผนงาน-โครงการ ยึดวึตถุประสงค์เป็นหลักในการบริหารงาน (management by objective) การเขียนแผนต้องจากด้านบนลงด้านล่าง (top-down) ทำให้เกิดวัตถุประสงค์เดียว (single objective) และมีงานหลาย ๆ งาน (multiple output) หลีกเลี่ยงการวางแผนในรูปของ conventional method ซึ่งเป็นวิธีการกำหนดโครงการก่อนแล้วค่อยหาวึตถุประสงค์ภายหลัง การกำหนดแนวทางแก้ไข งาน และกิจกรรมต่าง ๆ ต้องเป็นระบบ (system approach) 2. ศึกษาปัญหาและข้อมูลเกี่ยวกับพืชที่จะทำการวางแผนวิจัย เพื่อให้ได้แผนงานวิจัยที่มีคุณค่าแก่ประเทศชาติเป็นส่วนรวม และเป็นการแก้ไขปัญหาได้ตรงจุด 3. ประยุกต์ทฤษฎีและเทคนิคการวางแผน-โครงการมาใช้ในด้านการวางแผนงานวืจัยพืชสวน ในการนี้ได้ใช้หลักการวางแผนงานวิจัยพืชสวนดังกล่าวในการวางแผนงานวิจัยเงาะเพื่อแก้ปัญหาราคาผลผลิตเงาะตกต่ำในช่วงกลางฤดูการเก็บเกี่ยวประโยชน์อันพึงประเมินได้จากการใช้หลักการวางแผนงานวิจัยพืชสวนดังกล่าวหากบรรลุวัตถุประสงค์ที่วางไว้ได้แก่ 1. สามารถแก้ไขปัญหาที่มีผลกระทบอย่างสูงต่อความเป็นอยู่ของเกษตรกรผู้ปลูกเงาะและแก่เศรษฐกิจของประเทศชาติเป็นส่วนรวม 2. สามารถแก้ไขปัญหาปลีกย่อยอื่น ๆ ไปด้วยในตัว 3. เกิดการประสานงานแบบintegrated research approach ในหลายหน่วยงานตลอดจนระหว่างภาครัฐบาลและเอกชน 4. สามารถใช้ทรัพยากรต่าง ๆ ที่มีอยู่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุดและอย่างประหยัด 5. เป็นการวางแผนงานวิจัยระยะยาวสามารถกำหนดงบประมาณ อัตรากำลัง และระยะเวลาในการดำเนินงานได้อย่างดี 6. สามารถควบคุม ติดตาม และประเมินผลได้อย่างมีประสิทธิภาพ 7. สามารถสนองนโยบายตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 5 และ 8. สามารถใช้เป็นแนวทางในการวางแผนงานวิจัยการเกษตรลักษณะอื่น ๆ ได้เป็นอย่างดี