ผลของปุ๋ยโพแทชต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในดินร่วนเหนียว
DOI:
https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2022.26คำสำคัญ:
ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ , ปุ๋ยโพแทช, ดินร่วนเหนียวบทคัดย่อ
โพแทสเซียมเป็นธาตุอาหารที่ข้าวโพดต้องการในปริมาณมากและมีบทบาทสำคัญต่อการผลผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ จึงได้ศึกษาผลของการใช้ปุ๋ยโพแทชต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์สองพันธุ์ในพื้นที่ดินร่วนเหนียว ดำเนินการทดลองที่ไร่เกษตรกรในพื้นที่ อ.หล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์ ในฤดูฝนปี พ.ศ. 2560-2561 วางแผนการทดลองแบบ Factorials in RCB มี 12 กรรมวิธี จำนวน 4 ซ้ำ ประกอบด้วยปัจจัยที่ 1 คือ พันธุ์ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ลูกผสม 2 พันธุ์ ได้แก่ 1) พันธุ์นครสวรรค์ 3 (NS 3) และ 2) พันธุ์แปซิฟิค 339 (PAC 339) ปัจจัยที่ 2 คือ ระดับของปุ๋ยโพแทช 6 ระดับ ได้แก่ 0 5 10 15 20 และ 25 กก. K2O/ไร่ โดยทุกกรรมวิธีใส่ปุ๋ยไนโตรเจนและปุ๋ยฟอสเฟตตามค่าวิเคราะห์ดิน อัตรา 15 กก. N /ไร่ และ 5 กก. N P2O5/ไร่ ตามลำดับ ผลการทดลอง พบว่า พันธุ์ไม่มีปฏิสัมพันธ์กับอัตราปุ๋ยโพแทชต่อการเจริญเติบโตและการให้ผลผลิต แต่ปุ๋ยโพแทชทั้ง 6 ระดับทำให้เปอร์เซ็นกะเทาะเมล็ดและผลผลิตแตกต่างกันทางสถิติ น้ำหนักสด เปอร์เซ็นต์กะเทาะเมล็ด ผลผลิตและดัชนีการเก็บเกี่ยวของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ลูกผสมพันธุ์แปซิฟิค 339 สูงกว่าพันธุ์นครสวรรค์ 3 ในขณะที่ประสิทธิภาพการใช้ปุ๋ยโพแทชของข้าวโพดทั้งสองพันธุ์ และผลตอบแทนที่คุ้มค่าแก่การลงทุน ตอบสนองต่อการใช้ปุ๋ยโพแทชที่อัตรา 5 กก. K2O/ไร่ ดังนั้นการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ลูกผสมพันธุ์แปซิฟิค 339 และใส่ปุ๋ยตามคำแนะนำในอัตรา 15-5-5 กก. N-P2O5-K2O/ไร่ เป็นวิธีการที่เหมาะสมต่อการผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในดินร่วนเหนียว จังหวัดเพชรบูรณ์
เอกสารอ้างอิง
กรมวิชาการเกษตร. 2553. คำแนะนำการใช้ปุ๋ยกับพืชเศรษฐกิจ. กลุ่มวิจัยปฐพีวิทยา สำนักวิจัยพัฒนาปัจจัยการผลิตทางการเกษตร กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. กรุงเทพฯ. 122 หน้า.
กรมวิชาการเกษตร. 2564. คำแนะนำการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดินสำหรับพืชไร่เศรษฐกิจ. กองวิจัยพัฒนาปัจจัยการผลิตทางการเกษตร กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. กรุงเทพฯ. 102 หน้า.
กรมพัฒนาที่ดิน. 2552. รายงานสำรวจดินเพื่อการเกษตร จังหวัดเพชรบูรณ์ มาตราส่วน 1:25,000. สำนักสำรวจและวิจัยทรัพยากรดิน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. กรุงเทพฯ. 44 หน้า.
กฤษติยา บัวทอง จุฑามาศ ร่มแก้ว สราวุธ รุ่งเมฆารัตน์ รวีวรรณ เชื้อกิตติศักดิ์ และเอ็จ สโรบล. 2560. ศักยภาพการให้ผลผลิตของพันธุ์ข้าวโพดไร่ลูกผสมที่ปลูกภายใต้วิธีการไถพรวนปกติและการลดการไถพรวนในสภาพหลังนาจังหวัดพิษณุโลก. หน้า 227-234. ใน: เรื่องเต็มการประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 5. วันที่ 31 ม.ค.-3 ก.พ. 2560. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
กอบเกียรติ ไพศาลเจริญ, อัจฉรา นันทกิจ, สมปอง หมื่นแจ้ง และไพโรจน์ พันธุ์พฤกษ์. 2551. การใช้ปุ๋ยอินทรีย์ปุ๋ยเคมี และปุ๋ยชีวภาพกับการผลิตข้าวโพดสายพันธุ์นครสวรรค์ 2 ในชุดดินวังสะพุง. ว.วิชาการเกษตร 1(1):82-90.
บริษัท แปซิฟิคเมล็ดพันธุ์ จำกัด. ม.ป.ป. ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์. แหล่งข้อมูล: http://www.advantaseedsth.com/th/products/detail/pacific-339/ สืบค้นเมื่อ: 16 มีนาคม 2564.
ประภัสสร เจริญไทย และชูชาติ สันธทรัพย์. 2561. ผลของปุ๋ยโพแทสเซียมต่อคุณภาพและผลผลิตข้าวโพดหวานที่ปลูกในพื้นที่อำเภองาว จังหวัดลำปาง. วารสารเกษตร. 34(1): 29-40.
วีรวัฒน์ นิลรัตนคุณ. 2558. การเพิ่มผลผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์โดยการใช้ปุ๋ยอย่างถูกต้อง และมีประสิทธิภาพ. กรมวิชาการเกษตร. พิษณุโลก: พรพรหมการพิมพ์. 98 หน้า.
ศุภกาญจน์ ล้วนมณี. 2559. ปริมาณความต้องการน้ำของพืชไร่. ใน จดหมายข่าวศูนย์วิจัยพืชไร่นครสวรรค์.แหล่งข้อมูล : http://nsfcrc-news.blogspot.com สืบค้นเมื่อ: 9 พฤศจิกายน 2564.
ศุภกาญจน์ ล้วนมณี สมควร คล้องช้าง สมฤทัย ตันเจริญ ชัชธนพร เกื้อหนุน ณัฐพงศ์ ศรีสมบัติ นงลักษ์ ปั้นลาย รัชดา ปรัชเจริญวนิชย์ สุปรานี มั่นหมาย กอบเกียรติ ไพศาลเจริญ สาธิต อารีรักษ์ ดาวรุ่ง คงเทียน ปิยะนันท์ วิวัฒน์วิทยา อนุสรณ์ เทียนศิริฤกษ์ ภาวนา ลิกขนานนท์ และอธิปัตย์ คลังบุญครอง. 2558. ศึกษาการตอบสนองต่อการใช้ปุ๋ยของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์พันธุ์ดีเด่นในพื้นที่ต่าง ๆ. ใน: รายงานโครงการวิจัย:เทคโนโลยีการผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่เหมาะสมในสภาพแห้งแล้ง. กรมวิชาการเกษตร. กรุงเทพฯ. 167 หน้า.
ศูนย์วิจัยพืชไร่นครสวรรค์. 2560. พันธุ์นครสวรรค์ 3 จากต้นน้ำสู่ปลายทาง. ใน: การประชุมวิชาการสถาบันวิจัย พืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน กรมวิชาการเกษตร ประจำปี 2560. วันที่ 29 – 30 สิงหาคม พ.ศ. 2560. ณ โรงแรม ระยองรีสอร์ท ระยอง. แหล่งข้อมูล: http://nsfcrc-news.blogspot.com/2017/08/3_29.html สืบค้นเมื่อ: 19 มิถุนายน 2564.
สมฤทัย ตันเจริญ ศุภกาญจน์ ล้วนมณี สมควร คล้องช้าง ชัชธนพร เกื้อหนุน รมิดา ขันตรีกรม และปิยะนันท์ วิวัฒน์วิทยา. 2561. การใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดินในการผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์. หน้า 105-119. ใน: เอกสารประกอบการฝึกอบรม หลักสูตร การใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดินในการผลิตพืชเศรษฐกิจและการจัดการธาตุอาหารพืชในการผลิตพืชอินทรีย์. วันที่ 6 – 8 มีนาคม พ.ศ. 2561. ณ กองวิจัยพัฒนาปัจจัยการผลิตทางการเกษตร กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.
สันติ ธีรากรณ์ และดิสสพันธ์ ธรรมาภิรมย์. 2549. การใช้ปุ๋ยกับข้าวโพด. ใน: เอกสารประกอบการฝึกอบรม หลักสูตร “การใช้ปุ๋ยอย่างมีประสิทธิภาพกับพืชเศรษฐกิจ” วันที่ 23-24 พฤษภาคม 2549. กลุ่มวิจัยปฐพีวิทยา กองวิจัยพัฒนาปัจจัยการผลิตทางการเกษตร กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. กรุงเทพฯ.
สำนักงานเกษตรจังหวัดเพชรบูรณ์. 2563. สถานการณ์การผลิตพืชจังหวัดเพชรบูรณ์ ปี 2563. กลุ่มยุทธศาสตร์และสารสนเทศ สำนักงานเกษตรจังหวัดเพชรบูรณ์. แหล่งข้อมูล : https://www.phetchabun.doae.go.th/wp-content/uploads/2020/10/สถานการณ์การผลิตปี63-4.pdf สืบค้นเมื่อ: 29 มิถุนายน 2565.
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. 2564. ข้อมูลการผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์: สถิติการนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ปี 2563. แหล่งข้อมูล: https://www.oae.go.th/view/1/ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์/TH-TH สืบค้นเมื่อ: 10 พฤศจิกายน 2564.
Arnon, I. 1975. Mineral Nutrition of Maize. International Potash Institute. P.O. Box, CH-3048.Bern-Worblaufen/Switzerland. 452 p.
Bergamaschi, H., B. Radin, L.M.G. Rosa, J.I. Bergonci, R.S. Aragonés, A.O. Santos, S. França and M. Langensiepen. 2001. Estimating maize water requirements using agrometrological data. Available at: https://www.researchgate.net. Accessed: October 4, 2021.
Bouyoucos, G.J. 1936. Directions for Making Mechanical Analysis of Soils by the Hydrometer Method. Soil Sci. 42(3): 225-230.
Bray, R.H. and N. Kurtz. 1945. Determination of total, organic and available forms of phosphorus in soil. Soil Sci. 59(1): 39-45.
Chuanyan, Z. and N. Zhongren. 2007. Estimating water needs of maize (Zea mays L.) using the dual crop coefficient method in the arid region of northwestern China. Afr. J. Agric. Res.2(7): 325-333.
Davis, L.E. 1943. Measurements of pH with the glass electrode as affected by soil moisture. Soil Sci. 56(6): 405-422.
Fageria, N.K., A.B. dos Santos and M.F. de Moraes. 2010. Yield, Potassium Uptake, and Use Efficiency in Upland Rice Genotypes. Communication in Soil Science and Plant Analysis. 41(22): 2676-2684.
FAO. 2021. Soil and water requirement. Available at: https://www.fao.org/land-water/databases-and-software/crop-information/maize/en/ Accessed: October 4, 2021.
Kim P.J., D.Y. Chung and D. Malo. 2001. Characteristics of phosphorus accumulation in soils under organic and conventional farming in plastic film houses in Korea. Soil Sci. Plant Nutri. 47(2): 281-289.
Kovačević, V. and V. Vukadinović. 1992. The potassium requirements of maize and soya bean on a high K-fixing soil. South Africa Journal Plant Soil. 9(1): 10-13.
Kubo, K., T. Hirayamab, S. Fujimuraa, T. Eguchia, N. Niheic, S. Hamamotoc, M. Takeuchib, T. Saitob, T. Otaa and T. Shinano. 2018. Potassium behavior and clay mineral composition in the soil with low effectiveness of potassium application. Soil Sci. Plant nutri. 64(2): 265–271.
Li, X., Y. Li, T. Wu, C. Qu, P. Ning, J. Shi and X. Tian. 2020. Potassium fertilization combined with crop straw incorporation alters soil potassium fractions and availability in northwest China: An incubation study. Available at: PLoS ONE 15(7): e0236634. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0236634. Accessed: November 7, 2021.
Liao, Y.L., S.X. Zheng, J. Nie, J. Xie, Y.H. Lu and X.B. Qin. 2013. Long-term effect of fertilizer and rice straw on mineral composition and potassium adsorption in a reddish paddy soil. J. Integr. Agric, 12 (4): 694-710.
Mendes, W. D. C., J.A. Júnior, P.C.R. da Cunha, A.R. da Silva, A.W.P. Evangelista and D. Casaroli. 2016. Potassium leaching in different soils as a function of irrigation depths. Revista Brasileira de Engenharia Agrícola e Ambiental. 20 (11): 972-977.
Michigan state University Extension. 2013. January 28. Harvest index: A predictor of corn stover yield. Available at: https://www.canr.msu.edu/news/harvest_index_a_predictor_of_corn_stover_yield Accessed: June 19, 2021
Munson, R.D. 1982. Potassium, calcium and magnesium of the tropics and subtropics. IFDC tech. bull. T-23, Muscle Shoals, AL.
Niu, J., W. Zhang, X. Chen, C. Li, F. Zhang and L. Jiang. 2011.Potassium fertilization on maize under different production practices in the north china plain. Agron. J. 103 (3): 822-829.
Oliveira, E.M.M., H.A. Ruiz, V.H. V. Alvarez, P.A. Ferreira, F.O. Costa and I.C.C. Almeida. 2010. Nutrient supply by mass flow and diffusion to maize plant to response to soil aggregates size and water potential. R. Bras. Ci. Solo. (34)2: 317-327.
Pratt, P.F. 1965. Potassium, pp. 1022-1030. In C.A. Black, ed. Methods of Soil Analysis. Part II. Amer. Soc. of Agron, Inc. Madison, Wisconsin.
Richard, L.A. 1945. Diagnostic and Improvement of Saline Alkaline Soils. U.S. Salinity Laboratory, U.S. Dept. Agr. Hbk. 60.
Rosolem, C.A. and A. Merlin. 2014. Soil Phpsphate availability and soybean response to phosphorus starter fertilizer. R. Bras. Ci. Solo, 38: 1487-1495.
Scott Murrell. 2018. The concept of “Minimal” exchangeable potassium. Plant nutrition today. The international plant nutrition institute (IPNI). Available: http://www.ipni.net/pnt, Accessed October 10, 2018.
Walkley, A. and I.A. Black. 1934. An examination of Degtjareff method for determining soil organic matter and a proposed modification of the chronic acid titration method. Soil Sci. 37: 29-38.
Wen-juan LI, Ping HE and JIN Ji-yun.2010. Effect of Potassium on Ultrastructure of Maize Stalk Pith and Young Root and Their Relation to Stalk Rot Resistance, Agric. Sci. China. 9(10): 1467-1474.
Xu X., X. Du, F. Wang, J. Sha, Q. Chen, G. Tian, Z. Zhu, S. Ge and Y. Jiang. 2020. Effects of Potassium Levels on Plant Growth, Accumulation and Distribution of Carbon, and Nitrate Metabolism in Apple Dwarf Rootstock Seedling. Frontiers in Plant Science.
Yost, R., and T. Attanandana. 2006. Predicting and testing site-specific potassium fertilization of maize in soil of the tropical- and example from Thailand. Soil Sci. 171(12): 968–980.
Zhao, S., P. Hea, S. Qiua, L. Jia, M. Liud, J. Jina and A.M. Johnston. 2014. Long-term effects of potassium fertilization and straw return on soil potassium levels and crop yields in north-central China. Field Crops Res. 169: 116–122.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2022 วารสารวิชาการเกษตร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารวิชาการเกษตร
