ผลของภาชนะบรรจุและระยะเวลาการเก็บรักษาต่อคุณภาพของเมล็ดพันธุ์ ถั่วเหลืองเชียงใหม่ 60

ผู้แต่ง

  • ศิรากานต์ ขยันการ สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 1 กรมวิชาการเกษตร
  • นิภาภรณ์ พรรณรา ศูนย์วิจัยและพัฒนาเมล็ดพันธุ์พืชเชียงใหม่ กรมวิชาการเกษตร
  • วราลักษณ์ บุญมาชัย ศูนย์วิจัยและพัฒนาเมล็ดพันธุ์พืชเชียงใหม่ กรมวิชาการเกษตร
  • พัชราภรณ์ ลีลาภิรมย์กุล สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตร เขตที่ 1 กรมวิชาการเกษตร

DOI:

https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2023.13

คำสำคัญ:

ถั่วเหลืองเชียงใหม่ 60, ภาชนะบรรจุ, การเก็บรักษา, ความแข็งแรงของเมล็ดพันธุ์

บทคัดย่อ

การศึกษาผลของภาชนะบรรจุในการเก็บรักษาต่อคุณภาพของเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลืองเชียงใหม่ 60 วางแผนการทดลอง แบบ splitplot จำนวน 3 ซ้ำ โดยภาชนะบรรจุเป็น main plot มี 5 ชนิด คือ ถุงฟอยล์ (foil bag) บรรจุแบบสุญญากาศและปิดผนึกธรรมดา ถุงพลาสติก PE บรรจุแบบสุญญากาศและปิดผนึกธรรมดา และถุงพลาสติกสาน อายุการเก็บรักษา 0- 10 เดือน เป็น sub plot (6 ระดับ) เก็บรักษาตัวอย่างทดลองที่อุณหภูมิห้องเย็น (15 °ซ, 45%RH) และที่อุณหภูมิห้อง (28-35°ซ, 76-91%RH ) สุ ่มตัวอย ่างเมล็ดพันธุ์มาตรวจสอบคุณภาพทุก ๆ 2 เดือน ที่ 0, 2, 4, 6, 8 และ 10 เดือน ตรวจสอบความงอก ความแข็งแรง ความเร็วในการงอก ความชื้นในเมล็ด และปริมาณของเชื้อราที่ติดมากับเมล็ดพันธุ์และศึกษาปฏิสัมพันธ์ทั้ง 3 ปัจจัย ได้แก่ การบรรจุ อุณหภูมิ และอายุเก็บรักษาโดยการวิเคราะห์รวม พบว่า เมล็ดพันธุ์ถั่วเหลืองที่เก็บรักษาที่อุณหภูมิห้องเย็น มีเปอร์เซ็นต์ความงอกและความแข็งแรงของเมล็ดลดลงช้ากว ่าเมล็ดที่เก็บรักษาไว้ที่อุณหภูมิห้อง เมล็ดพันธุ์ที่บรรจุในถุงฟอยล์ ถุงพลาสติก PE แบบสุญญากาศและแบบปิดผนึกธรรมดา มีเปอร์เซ็นต์ความงอกและความแข็งแรงลดลงช้ากว่าการบรรจุในถุงพลาสติกสาน เมล็ดพันธุ์ถั่วเหลือง เชียงใหม่ 60 ควรเก็บที่อุณหภูมิห้องเย็น และบรรจุในถุงฟอยล์แบบสุญญากาศจะช่วยชะลอการสูญเสียคุณภาพเมล็ดพันธุ์ได้ดีที่สุด โดยสามารถรักษาความงอกอยู่ในระดับที่สามารถใช้เป็นเมล็ดพันธุ์ได้นาน 8 เดือน

เอกสารอ้างอิง

กรมวิชาการเกษตร. 2536. เอกสารวิชาการพันธุ์พืชไร่ 2536. สถาบันวิจัยพืชไร่, กรุงเทพฯ . 145 หน้า

จวงจันทร์ ดวงพัตรา. 2529. การตรวจสอบและวิเคราะห์คุณภาพเมล็ดพันธุ์. กลุ่มหนังสือเกษตร. กรุงเทพฯ. 195 หน้า.

วันชัย จันทร์ประเสริฐ. 2553. สรีรวิทยาเมล็ดพันธุ์. ภาควิชาพืชไร่นา คณะเกษตรมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ. 167 หน้า.

วัลลภ สันติประชา. 2540. เทคโนโลยีเมล็ดพันธุ์. ภาควิชาพืชศาสตร์ คณะทรัพยากรธรรมชาติ, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ หาดใหญ่, สงขลา. 227 หน้า.

สถาบันวิจัยพืชไร่. 2533. การผลิตเมล็ดพันธุ์หลักพืชไร่. โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว, กรุงเทพฯ. 124 หน้า.

สำนักงานเกษตรจังหวัดเชียงใหม่. 2563. ข้อมูลสถานการณ์การผลิต ข้าว พืชไร่ พืชผักและไม้ยืนต้น ปีการเพาะปลูก 2561/62 จังหวัดเชียงใหม่. แหล่งข้อมูล: http://www.chiangmai. doae.go.th/web2020/ สืบค้น: 23 มกราคม 2563.

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. 2561. เร่งเครื่องพัฒนาผลิตถั่วเหลือง หวังลดการนำเข้า ดึงเกษตรกรเป็นศูนย์กลาง สร้างรายได้อย่างมั่นคง. แหล่งข้อมูล: https://www.oae.go.th/view1/รายละเอียดภาวะเศรษฐกิจการเกษตร/28654/TH-TH. สืบค้น : 15 สิงหาคม 2561.

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. 2564. ข้อมูลพื้นฐานถั่วเหลืองเนื้อที่เพาะปลูก เนื้อที่เก็บเกี่ยว ผลผลิตและผลผลิตต่อไร่ ปี 2562. แหล่งข้อมูล: http://www.oae.go.th/view/1/ตารางแสดงรายละเอียดถั่วเหลือง/TH-TH. สืบค้น: 2 กุมภาพันธ์ 2564.

สุลีพร ชวนสินธุ์. 2549. การคัดเลือกบรรจุภัณฑ์เพื่อการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลือง. วิทยานิพนธ์ปริญญาโท มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.104 หน้า

Bass, L.N. 1980. Flower seed storage and testing. Seed men’ Digest. 31: 38-41.

Bewley, J.D., and M. Black. 1982. Physiology and Biochemistry of Seeds in Relation to Germination V.2 Viability, Dormancy and Environmental Control. Springer-Verlag Berlin, New York. 378 p.

Onofri, A. and E. Pannacci (2014) Spreadsheet Tools for Biometry Classes in Crop Science Programmes. Communications in Biometry and Crop Science. (9): 43-53.

ISTA. 2020. International Rules for Seed Testing. International Seed Testing Association, Bassersdorf, Switzerland. 300 p.

Harrington, J.F. 1972. Seed storage and longevity, pp. 145-245. In: Kozlowski, T.T.(ed.). Seed biology. vol. III. Academic, New York.

Shewry, P.R. and A.K. Stobart (1993). Seed Storage Compounds: Biosynthesis, Interactions and Manipulation. Clarendon Press. 391 p.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2023-10-04

รูปแบบการอ้างอิง

ขยันการ ศ., พรรณรา น. ., บุญมาชัย ว. ., & ลีลาภิรมย์กุล พ. . (2023). ผลของภาชนะบรรจุและระยะเวลาการเก็บรักษาต่อคุณภาพของเมล็ดพันธุ์ ถั่วเหลืองเชียงใหม่ 60. วารสารวิชาการเกษตร, 41(2), 153–163. https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2023.13

ฉบับ

ประเภทบทความ

งานวิจัย