อนุกรมวิธานแมลงวันหนอนชอนใบในวงศ์ Agromyzidae (Order : Diptera) ในพืชผัก

ผู้แต่ง

  • ยุวรินทร์ บุญทบ สำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืช กรมวิชาการเกษตร
  • สุนัดดา เชาวลิต สำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืช กรมวิชาการเกษตร
  • ชมัยพร บัวมาศ สำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืช กรมวิชาการเกษตร
  • สิทธิศิโรดม แก้วสวัสดิ์ สำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืช กรมวิชาการเกษตร

DOI:

https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2022.11

คำสำคัญ:

แมลงวันหนอนชอนใบ, อนุกรมวิธาน, วงศ์Agromyzidae

บทคัดย่อ

การศึกษาอนุกรมวิธานแมลงวันหนอนชอนใบ ในวงศ์ Agromyzidae ซึ่งเป็นศัตรูพืชที่สร้าง ความเสียหายให้แก่พืชผักที่สำคัญในประเทศไทย มีวัตถุประสงค์เพื่อทราบชนิดและลักษณะทาง สัณฐานวิทยาที่สำคัญที่ใช้ในการจำแนกชนิด ดำเนิน การระหว่างเดือนตุลาคม 2561 ถึง เดือนกันยายน 2564 โดยการสำรวจและเก็บร่องรอยการทำลาย จากแปลงปลูกพืชผักต่าง ๆ ทั่วประเทศไทย นำมา เลี้ยงให้เป็นตัวเต็มวัยเพื่อใช้ในการศึกษาลักษณะ ทางสัณฐานวิทยาที่สำคัญ ได้แก่ ความยาวปีก รูปแบบสีอก ท้อง และอวัยวะเพศผู้ณ กลุ่มงาน อนุกรมวิธานแมลง กลุ่มกีฏและสัตววิทยา สำนัก วิจัยพัฒนาการอารักขาพืช จากการจำแนกชนิด พบแมลงวันหนอนชอนใบวงศ์ Agromyzidae จำนวน 5 ชนิดได้แก่Liriomyza brassicae(Riley, 1884),L. chinensis(Kato,1949),L. huidobrensis (Blanchard, 1926), L. sativae Blanchard, 1938 และ L. trifolii (Burgess 1880) การศึกษาครั้งนี้ พบว่า รูปแบบสีบริเวณส่วนท้อง และสัณฐาน วิทยาของอวัยวะสืบพันธุ์เพศผู้เป็นลักษณะสำคัญ ที่สุดต่อการศึกษาอนุกรมวิธานสำหรับจำแนกชนิด แมลงวันหนอนชอนใบวงศ์Agromyzidae พร้อมทั้ง ได้จัดทำแนวทางการวินิจฉัยแมลงวันหนอนชอนใบ ทั้ง 5 ชนิดด้วย ในอนาคตจำเป็นต้องมีการศึกษา ดีเอ็นเอบาร์โค้ด และการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ ทางวิวัฒนาการเพิ่มเติม เพื่อยืนยันความแตกต่าง ระหว่างชนิดของแมลงวันหนอนชอนใบในวงศ์ Agromyzidae ทั้งในประเทศไทยและประเทศ ใกล้เคียง

 

เอกสารอ้างอิง

กอบเกียรติ์ บันสิทธิ์ และอัมพร วิโนทัย. 2544. การแกไขปญหาการระบาดของหนอนชอนใบบน พื้นที่สูงภาคเหนือ. โรงพิมพคุรุสภาลาดพราว. กรุงเทพฯ. 42 หน้า.

รัตนา นชะพงษ์ ศิริณี พูนไชยศรี สมชัย สุวงศ์ศักดิ์ศรี พรรณเพ็ญ ชโยภาส ชลิดา อุณหวุฒิ และณัฐวัฒน์ แย้มยิ้ม. 2551. อนุกรมวิธานแมลงศัตรูพืช ศัตรูธรรมชาติ อนุกรมวิธานแมลงวันหนอนชอนใบสกุล Liriomyza และ Chromatomyia. หน้า 1415-1430. ใน. รายงานผลงานวิจัยด้านพืชและเทคโนโลยีการเกษตร ผลการวิจัยที่สิ้นสุด ปงบประมาณ 2550. กรมวิชาการเกษตร. กรุงเทพ.

International Plant Protection Convention (IPPC). 2016. ISPM 27 Diagnostic protocols for regulated pests DP 16: Genus Liriomyza. Available at: https://www.ippc.int/static/media/files/publication/en/2017/01/DP_16_2016_En_2017-01-30.pdf. Accessed: 9 March 2020.

OEPP/EPPO. 2005. Diagnostics Diagnostic PM 7/53. Bulletin OEPP/EPPO Bulletin. 35: 271–273.

Lim G.S, S.S. Sastroutomo and W.H. Loke. 1999. Workshop on Leafminers of Vegetables in Southeast Asia. CABI-SEARC. 14 p.

Malipatil, M.B., P.M. Ridland, A. Rauf, J. Watung and D. Kandowangko. 2004. New records of Liriomyza Mik (Agromyzidae: Diptera) leafminers from Indonesia. Formosan Entomol. 24: 287-292.

Minkenberg, O.P. 1988. Dispersal of Liriomyza trifolii. Bulletin OEPP/EPPO Bulletin. 18: 173-182.

Parrella, M.P., C.B. Keil and J.G. Morse. 1984. Insecticide resistance in Liriomyza trifolii. California Agriculture. 38: 22-33.

Sasakawa, M. 2013. Thailand Agromyzidae (Diptera) -2. Zootaxa. 3746 (4): 501-528.

Shiao, S.F. 2004. Morphological diagnosis of six Liriomyza species (Diptera: Agromyzidae) of quarantine importance in Taiwan. Appl. Ento. Zoo. 39(1): 27-39.

Spencer, K.A. 1973. Agromyzidae (Diptera) of Economic Importance. The Hague, Netherlands. 418 p.

Stegmaier, C.E. 1966. Host plants and parasites of Liriomyza trifolii in Florida (Diptera: Agromyzidae). Florida Entomologist. 49(2): 75-80.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2022-10-01

รูปแบบการอ้างอิง

บุญทบ ย., เชาวลิต ส. . ., บัวมาศ ช. . ., & แก้วสวัสดิ์ ส. . (2022). อนุกรมวิธานแมลงวันหนอนชอนใบในวงศ์ Agromyzidae (Order : Diptera) ในพืชผัก. วารสารวิชาการเกษตร, 40(2). https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2022.11

ฉบับ

ประเภทบทความ

งานวิจัย