อัตราปุ๋ยที่เหมาะสม การกระตุ้นความงอกของเมล็ด และวัสดุเพาะ สำหรับการผลิตต้นอ่อนกระชับ

บทคัดย่อ

กระชับเป็นผักพื้นบ้านที่พบในภาคตะวันออก โดยเฉพาะในแถบลุ่มน้ำประแส จ.ระยอง เป็นพืชท้องถิ่นที่มีศักยภาพในการส่งเสริมเพื่อผลิตทางการค้า เพื่อเพิ่มผลผลิตและคุณภาพของต้นอ่อนผักกระชับงานวิจัยนี้ จึงได้ศึกษาอัตราปุ๋ยที่เหมาะสมสำหรับการผลิตกระชับ การกระตุ้นความงอกของเมล็ดกระชับให้รวดเร็วขึ้น และเปรียบเทียบวัสดุเพาะที่เหมาะสมสำหรับการผลิตต้นอ่อนผักกระชับ ดำเนินการทดลองเดือนตุลาคม 2561-เดือนกันยายน 2563 ที่แปลงเกษตรกรผู้ปลูกผักกระชับบ้านทะเลน้อย ต.ทางเกวียน อ.แกลง จ.ระยอง ผลการศึกษาอัตราปุ๋ยที่เหมาะสมพบว่า กรรมวิธีใส่ปุ๋ย 15-15-15 อัตรา 40 กก./ไร่ มีความเหมาะสมที่สุด ให้ผลผลิตกระชับเฉลี่ย 443 กก./ไร่ และมีน้ำหนักเฉลี่ยของกระชับ 30.5 ก./100 ผล ซึ่งสูงกว่ากรรมวิธีของเกษตรกรที่ไม่ใส่ปุ๋ย ซึ่งให้ผลผลิตกระชับเฉลี่ย 309 กก./ไร่ และมีน้ำหนักเฉลี่ยของกระชับ 30.5 ก./100 ผล ผลการศึกษาการกระตุ้นความงอกของเมล็ดกระชับพบว่า การแช่เมล็ดในสารละลายอิทีฟอน 0.25% (v/v) นาน 24 ชม. สามารถกระตุ้นให้เมล็ดกระชับงอกได้หลังจากที่เพาะไปแล้ว 5 และ 7 วัน มีความงอกเฉลี่ย 47.5% และ 61.5% ตามลำดับ สูงกว่ากรรมวิธีของเกษตรกรที่แช่เมล็ดกระชับในน้ำนาน 2 เดือน และมีเปอร์เซ็นต์ความงอกเฉลี่ยเพียง 27% และ 43.5% ตามลำดับ ผลการศึกษาเปรียบเทียบวัสดุเพาะต้นอ่อนผักกระชับพบว่า กรรมวิธีเพาะกระชับด้วยดินนาร่วนผสมขุยมะพร้าว อัตราส่วน 1:1 ให้ผลดีที่สุด มีความงอกของต้นอ่อนกระชับ 95.25% และต้นอ่อนกระชับมีน้ำหนักเฉลี่ย 15.04 ก./100 ต้นอ่อนกระชับ สูงกว่ากรรมวิธีของเกษตรกร ที่ใช้วัสดุเพาะเพียงดินนาร่วนเท่านั้น ซึ่งมีอัตราความงอกเฉลี่ย 85.5% และน้ำหนักเฉลี่ยต้นอ่อนกระชับ 11.32 ก./100 ต้นอ่อน