ความหลากหลายทางพันธุกรรมและการจัดทำลายพิมพ์ดีเอ็นเอของสับปะรด โดยใช้เครื่องหมายโมเลกุลชนิด SSR

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนาพันธุ์สับปะรดเพื่อให้ได้พันธุ์ที่มีผลผลิตและคุณภาพที่ดี ทนทานต่อโรคและแมลง   นักปรับปรุงพันธุ์จำเป็นต้องทราบข้อมูลด้านพันธุ์ และข้อมูลความหลากหลายทางพันธุกรรมในระดับดีเอ็นเอ  เพื่อการตัดสินใจคัดเลือกพ่อแม่พันธุ์ที่เหมาะสม งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความหลากหลายทางพันธุกรรมในระดับดีเอ็นเอและจัดกลุ่มความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมของพันธุ์สับปะรดของกรมวิชาการเกษตร จำนวน 57 สายพันธุ์/พันธุ์ ดำเนินการวิจัยระหว่างเดือน ต.ค. 2564 – ก.ย. 2566 โดยการใช้เครื่องหมายโมเลกุลชนิด SSR (simple sequence repeat) ที่ติดฉลากสีฟลูออเรสเซนต์ จำนวน 20 คู่ไพรเมอร์ ผลการทดลองพบว่า ไพรเมอร์ทั้ง 20 คู่ไพรเมอร์ สามารถจำแนกความแตกต่างทางพันธุกรรมของพันธุ์สับปะรดได้ดี พบอัลลีลที่เกิดขึ้นทั้งหมด 105 อัลลีล มีอัลลีลต่อตำแหน่ง 3 – 9 อัลลีล มีค่าเฉลี่ย 5.3 อัลลีล/ตำแหน่ง อัลลีลที่พบทั้งหมดแสดงความแตกต่างกันคิดเป็น 100% แถบดีเอ็นเอ มีขนาดตั้งแต่ 94 – 400 คู่เบส มีค่า PIC (polymorphism information content) อยู่ระหว่าง 0.44 – 0.67 หรือเฉลี่ย 0.59 เมื่อนำข้อมูลที่ได้มาจัดกลุ่มความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมด้วยวิธี unweighted pair group method with arithmetic mean และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรม ด้วยโปรแกรม NTSYSpc version 2.10e พบว่า ค่าสัมประสิทธิ์ความเหมือนทางพันธุกรรม อยู่ระหว่าง 0.50 – 1.00 สามารถจัดกลุ่มความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมของสับปะรดได้เป็น 5 กลุ่ม ซึ่งสอดคล้องกับประวัติพันธุ์และการจัดกลุ่มพันธุ์ตามลักษณะสัณฐานวิทยา โดยมีค่า cophenetic correlation (r) 0.85 แสดงว่า มีการจัดกลุ่มได้ในระดับที่ดีและมีความแตกต่างอย่างชัดเจน จากการศึกษาแสดงให้เห็นว่า เครื่องหมายโมเลกุลชนิด SSR มีความเหมาะสมสำหรับนำไปใช้จำแนกความแตกต่างทางพันธุกรรมระหว่างพันธุ์สับปะรด เพื่อระบุเอกลักษณ์ประจำพันธุ์ สามารถใช้เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจคัดเลือกพ่อแม่พันธุ์ในงานด้านการปรับปรุงพันธุ์สับปะรดต่อไป