กล้วยน้ำว้าพันธุ์ กวก. สุโขทัย1

ผู้แต่ง

  • เพ็ญจันทร์ สุทธานุกูล ศูนย์วิจัยพืชสวนสุโขทัย อ.ศรีสัชนาลัย จ.สุโขทัย 64190
  • อุทัยวรรณ ทรัพย์แก้ว ศูนย์วิจัยพืชสวนสุโขทัย อ.ศรีสัชนาลัย จ.สุโขทัย 64190
  • รุ้งลาวัลย์ อินต๊ะวงค์ ศูนย์วิจัยพืชสวนสุโขทัย อ.ศรีสัชนาลัย จ.สุโขทัย 64190
  • สุภาภรณ์ สาชาติ สถาบันวิจัยพืชสวน ลาดยาว จตุจักร กรุงเทพฯ 10900
  • เอกพล ภูวนารถนฤบาล สถาบันวิจัยพืชสวน ลาดยาว จตุจักร กรุงเทพฯ 10900
  • อารีรัตน์ พระเพชร ศูนย์วิจัยพืชสวนสุโขทัย อ.ศรีสัชนาลัย จ.สุโขทัย 64190

DOI:

https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2026.2

คำสำคัญ:

กล้วยน้ำว้า, กวก.สุโขทัย1, ปรับปรุงพันธุ์, ผลผลิต, คุณภาพ

บทคัดย่อ

กล้วยน้ำว้าพันธุ์ กวก. สุโขทัย1 (สท.55-4) เป็นพันธุ์ที่ได้รับการคัดเลือกจากต้นที่กลายพันธุ์ด้วยการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ซึ่งนำมาปลูกรวบรวมพันธุ์ และคัดเลือกสายต้นที่ศูนย์วิจัยพืชสวนสุโขทัย เพื่อให้ได้ผลผลิตสูง มีจำนวนหวีไม่ต่ำกว่า 7 หวี/เครือ เนื้อแน่น เนื้อมีสีขาวนวลถึงเหลือง รสชาติหวาน คุณภาพการบริโภคดี ผ่านการปลูกเปรียบเทียบสายต้น นำไปปลูกทดสอบเปรียบเทียบพันธุ์ในแหล่งผลิต คือ ศูนย์วิจัยพืชสวนสุโขทัย ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรเลย และศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรเพชรบุรี พบว่า กวก. สุโขทัย1 เป็นพันธุ์ที่ให้ผลผลิตสูงสุด น้ำหนักเครือเฉลี่ย 16.1 กก. มี 9.8 หวี/เครือ ลักษณะผลค่อนข้างกลม เนื้อมีสีครีมอ่อน ละเอียดเหนียว รสหวานไม่ปนเปรี้ยว เมื่อเปรียบเทียบคุณค่าทางโภชนาการพบมีวิตามินบี 3 และโพแทสเซียมสูงกว่ากล้วยน้ำว้ามะลิอ่อง ผ่านการรับรองพันธุ์ประเภทพันธุ์แนะนำจากกรมวิชาการเกษตร เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2562 โดยใช้ชื่อว่า กล้วยน้ำว้าพันธุ์ กวก.สุโขทัย1 เพื่อกระจายพันธุ์ให้เกษตรกร ซี่งผลการยอมรับของเกษตรกร และผู้ประกอบการ พบว่า มีความพึงพอใจมากที่สุดต่อปริมาณผลผลิต รายได้จากการจำหน่าย ต้นทุนการผลิต และการแปรรูป ลักษณะคุณภาพของผลผลิตในด้านขนาดและน้ำหนัก รูปร่างทรงผล ปริมาณแป้งกล้วย สีเนื้อผลสุก รสชาติผลสุก เป็นพืชที่สร้างโอกาสในการพัฒนาเศรษฐกิจท้องถิ่นของชุมชน ทั้งจำหน่ายผลสด และแปรรูป

ประวัติผู้แต่ง

เอกพล ภูวนารถนฤบาล, สถาบันวิจัยพืชสวน ลาดยาว จตุจักร กรุงเทพฯ 10900

Agricultural Technical Officer, Practitioner Level.

เอกสารอ้างอิง

กรมวิชาการเกษตร. 2565. พันธุ์รับรอง-พันธุ์แนะนำ 2561-2565. กรมวิชาการเกษตร. กรุงเทพฯ.

กัลยาณี สุวิทวัส. 2551. กล้วยน้ำว้าปากช่อง 50. แหล่งข้อมูล: https://www3.rdi.ku.ac.th/exhibition/54/GroupEconomic/17-4-Kunlayanee_Suv/template.html. สืบค้น: 2 มีนาคม 2568.

โกเมศ สัตยาวุธ. 2563. แป้งกล้วยกับอาหารทางเลือกเพื่อสุขภาพ. น.ส.พ. กสิกร. 93 (5): 21-23.

จิรวรรณ โรจนพรทิพย์. 2565. หนองตูม อำเภอกงไกรลาศ สุโขทัย อาณาจักรกล้วยพันล้าน. แหล่งข้อมูล: https:// www.khaosod.co.th/technologychaoban/techno-news/article_205535. สืบค้น: 2 กรกฎาคม 2568.

นาฏยา อริยสุขโฆษิต และอโนชา สุขสมบูรณ์. 2566. สมบัติทางกายภาพและค่าดัชนีไกลซีมิกของแป้งกล้วยดิบ และคุณภาพของพาสต้าจากแป้งกล้วยดิบ. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย. 15(3): 865-881.

เบญจมาศ ศิลาย้อย. 2549. กล้วย. หน้า 163-197. ใน: สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน เล่มที่ 30.

เบญจมาศ ศิลาย้อย. 2558. กล้วย. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ. 357 หน้า.

เพ็ญจันทร์ สุทธานุกูล พรรณผกา รัตนโกศล รักชัย คุรุบรรเจิดจิต และจารินี จันทร์คำ. 2556. การคัดเลือกสายต้นกล้วยน้ำว้าที่มีศักยภาพทางการค้าเพื่อการบริโภคผลสด/อาหารเพื่อสุขภาพ/การแปรรูป. แหล่งข้อมูล: https://www.doa.go.th/hort/wp-content/uploads/2020/12/การคัดเลือกสายต้นกล้วยน้ำว้าที่มีศักยภาพทางการค้า.pdf. สืบค้น: 2 กรกฎาคม 2568.

เพ็ญจันทร์ สุทธานุกูล. 2561. กล้วยกินได้ของกรมวิชาการเกษตร. เกินคุ้มมีเดีย, นนทบุรี. 240 หน้า.

สุภาวดี แช่ม รุ่งนภา ช่างเจรจา และภัทราภรณ์ ศรีสมรรถการ. 2566. เอกสารประกอบการประเมินโครงการและรายงานผลงานวิจัย (บพท.) ระยะ 12 เดือน ตัวแบบกระบวนการพัฒนาธุรกิจภายใต้สภาวะการณ์วิกฤตด้านเศรษฐกิจ “กล้วยน้ำว้ารักษ์บ้านเกิด” สินค้าเกษตรสำคัญของจังหวัดสุโขทัยด้วยนวัตกรรม และเปลี่ยนมุมมองกับกลไกภาคีเครือข่าย. 23 พฤษภาคม 2566.

สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดสุโขทัย. 2563. ข้อมูลเพื่อการวางแผนสินค้าเกษตรที่สำคัญของจังหวัดสุโขทัย "กล้วยน้ำว้า". กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. 33 หน้า.

ศูนย์สารสนเทศ. 2567. พื้นที่ปลูกไม้ผล. กรมส่งเสริมการเกษตร. แหล่งข้อมูล: http://production.doae.go.th/report/ report_main_land_02_A_new2.php?report_type= สืบค้น: 1 มีนาคม 2568.

อารีรัตน์ การุณสถิตชัย โกเมศ สัตยาวุธ ภูวสินธ์ ชูสิน ศิริลออ ราชบุตร วิมลวรรณ วัฒนวิจิตร ศิริพร เต็งรัง อกนิษฐ์ พิศาลวัชรินทร์ ประยูร เอ็นมาก กนกศักดิ์ ลอยเลิศ

รุ่งทิวา รอดจันทร์ และเพ็ญจันทร์ สุทธานุกูล. 2558. การพัฒนาการใช้ประโยชน์จากคุณค่าทางโภชนาการของกล้วยและการพัฒนาผลิตภัณฑ์แปรรูปชนิดใหม่ ๆ เพื่อเพิ่มมูลค่าผลผลิต. กรมวิชาการเกษตร.

เอกพล ภูวนารถนฤบาล สุภาภรณ์ สาชาติ อุทัยวรรณ ทรัพย์แก้ว ธารทิพย์ ภาสบุตร จุฬารัตน์ หน่อแก้ว และเพ็ญจันทร์ สุทธานุกุล. 2568. การคัดเลือกและพัฒนาโซมาโคลนของกล้วยน้ำว้าสายพันธุ์สุโขทัย1 และมะลิอ่อง เพื่อเพิ่มความต้านทานต่อโรคตายพรายที่เกิดจากเชื้อรา Fusarium oxysporum f. sp. cubense (Race 1). วารสารแก่นเกษตร. 53(4): 814-830.

FAO. 2019. Crop Description and Climate: Banana. Crop Information. Available at: http://www.fao. org/land-water/databases-and-software/crop information/banana/en/. Accessed: March 12, 2019.

Gubbuk, H., M. Pekmezcì, A.N. Onus and M. Erkan. 2004. Identification and selection of superior banana phenotype in the cultivar Dwarf Cavendish using agronomic characteristics and RAPD markers. Pakistan Journal of Botany. 36(2): 331-342.

Hwang, S.C., C.L.Chen J.C. Lin and H.L. Lin. 1984. Cultivation of banana using plantlets from meristem culture. HortScience. 19(2): 231-233.

IPGRI. 1996. Descriptors for Banana (Musa spp). ISBN 10: 92-9043-307-8. 59 p.

Karp, A. 1995. Somaclonal variation as a tool for crop improvement. Euphytica. 85(1): 295-302.

Lamessa, K. 2021. Performance evaluation of banana varieties, through farmer’s participatory selection. International Journal of Fruit Science. 21(1): 768-778.

Larkin, P.J. and W.R. Scowcroft. 1981. Somaclonal variation-A novel source of variability from cell cultures for plant improvement. Theoretical and Applied Genetics. 60(4): 197-214.

Musanet. 2016. Minimum List of Descriptors for Musa. The Musanet Taxonomy. 14 p.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-26

รูปแบบการอ้างอิง

สุทธานุกูล เ., ทรัพย์แก้ว อ., อินต๊ะวงค์ ร., สาชาติ ส., ภูวนารถนฤบาล เ., & พระเพชร อ. (2026). กล้วยน้ำว้าพันธุ์ กวก. สุโขทัย1. วารสารวิชาการเกษตร, 44(1), 14–25. https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2026.2

ฉบับ

ประเภทบทความ

งานวิจัย