ความไวของเชื้อรา Exserohilum turcicum ต่อสารคาร์เบนดาซิมและประสิทธิภาพของ สารกำจัดเชื้อราในการควบคุมโรคใบไหม้แผลใหญ่ข้าวโพดในประเทศไทย

บทคัดย่อ

โรคใบไหม้แผลใหญ่ของข้าวโพดจากเชื้อรา Exserohilum turcicum มีคำแนะนำการใช้สารคาร์เบน ดาซิมร่วมกับสารกลุ่ม demethylation inhibitors เพื่อควบคุมโรคนี้ แต่ประสิทธิภาพของสารคาร์เบนดาซิม ต่อเชื้อ E. turcicum ยังไม่ชัดเจน งานวิจัยนี้จึงประเมินความไวต่อคาร์เบนดาซิมของประชากรเชื้อรา E. turcicum (n=36) ซึ่งรวบรวมระหว่างปี พ.ศ. 2564–2565 ตรวจสอบลำดับนิวคลีโอไทด์บริเวณยีน ß₂-tubulin (Tub2) ที่ตำแหน่งโคดอน 167 198 และ 200 ในไอโซเลทเชื้อ E. turcicum ซึ่งไวต่อสารคาร์เบนดาซิมต่ำสุดและสูงสุดสองลำดับแรกในประชากรเชื้อราทดสอบ และประเมินศักยภาพของคาร์เบนดาซิมในแปลงปลูกข้าวโพด ผลการทดลองความไวต่อคาร์เบนดาซิมโดยพิจารณาค่าความเข้มข้นซึ่งยับยั้งการเจริญเส้นใยเชื้อรา 50% (EC₅₀) พบว่า เชื้อราในประชากรมากกว่าครึ่งมีค่า EC₅₀ สูงกว่า baseline sensitivity (1.23–8.70 µg/mL) และกราฟแจกแจงความถี่ค่า EC₅₀ บ่งชี้แนวโน้มความไวต่อสารคาร์เบนดาซิมลดลง การวิเคราะห์ลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน Tub2 ไม่พบความแตกต่างในไอโซเลทเชื้อราที่ไวต่อสารคาร์เบนดาซิมสูงและต่ำสุดในสองลำดับแรก การทดสอบสารเคมีในแปลงปลูกซึ่งเกิดโรคตามธรรมชาติ พบว่า การพ่นคาร์เบนดาซิม (50% SC) มีประสิทธิภาพในการลดความรุนแรงของโรคได้น้อยกว่าการใช้สารผสมระหว่าง tebuconazole+trifloxystrobin (50+25% WG) และ azoxystrobin+ difenoconazole (20+12.5% SC) ตามอัตราแนะนำ สรุปได้ว่าประชากรเชื้อ E. turcicum ของประเทศไทยมีความไวต่อคาร์เบนดาซิม ลดลง และการพ่นสารคาร์เบนดาซิมเพียงชนิดเดียวโดยไม่ได้ผสมสารอื่นมีประสิทธิภาพค่อนข้างต่ำ