การทดสอบผลผลิตและการยอมรับของเกษตรกรต่อข้าวนาน้ำฝน สายพันธุ์ปรับปรุงใหม่ในพื้นที่ภาคเหนือตอนบน

บทคัดย่อ

ข้าวเหนียวและข้าวเจ้าสายพันธุ์ ปรับปรุงใหม่ที่ได้จากการพัฒนาพันธุ์โดยใช้ เครื่องหมายดีเอ็นเอช่วยในการคัดเลือก โดย หน่วยปฏิบัติการค้นหาและใช้ประโยชน์ยีนข้าว (RGDU) ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยี ชีวภาพแห่งชาติ (BIOTEC) จำนวน 13 สาย พันธุ์ ได้แก่ ข้าวเหนียว กข6 สายพันธุ์ต้านทาน โรคไหม้ และโรคขอบใบแห้ง จำนวน 3 สาย พันธุ์ ข้าวเจ้าขาวดอกมะลิ 105 สายพันธุ์ทนแล้ง จำนวน 5 สายพันธุ์ และข้าวเจ้า IR57514 สาย พันธุ์ปรับปรุงให้มีความหอม ทนแล้ง และทนน้ำ ท่วม จำนวน 5 สายพันธุ์ นำมาปลูกทดสอบ ผลผลิตในสภาพแปลงเกษตรกรในพื้นที่ จ.พะเยา และจ.เชียงราย จำนวน 2 แปลง ในฤดูปลูกนาปี พ.ศ. 2556 พบว่าข้าวเหนียว กข6 สายพันธุ์ ปรับปรุงใหม่ มีผลผลิตสูงกว่า กข6 และมี คุณภาพเมล็ด-หุงต้มไม่แตกต่างจาก กข6 ยกเว้น ลักษณะความหอม ขณะที่กลุ่มข้าวเจ้าสายพันธุ์ ปรับปรุงมีผลผลิตต่อไร่ และคุณภาพเมล็ด-หุงต้ม ไม่แตกต่างจากข้าวขาวดอกมะลิ 105 ข้าวเจ้า IR57514 สายพันธุ์ปรับปรุงซึ่งมีปริมาณแป้ง อะไมโลสปานกลาง มีลักษณะเมล็ดข้าวเปลือกที่ สั้นกว่าข้าวขาวดอกมะลิ 105 เมื่อประเมินการ ยอมรับของเกษตรกรต่อพันธุ์ข้าวสายพันธุ์ ปรับปรุงใหม่แบบมีส่วนร่วม พบว่าเกษตรกรทั้ง 2 จังหวัดมีความชอบต่อข้าวเหนียว RD6-BLBB- 2 ที่ต้านทานโรคไหม้ และโรคขอบใบแห้ง ต้นเตี้ย สายพันธุ์ (RGD07585-7-B-MAS-47- 2-6) มากที่สุด จากผลการทดลองนี้แสดงให้เห็น ว่าข้าวสายพันธุ์ปรับปรุงใหม่มีศักยภาพที่จะส่ง เสริมให้เกษตรกรผลิตเมล็ดพันธุ์ และเพาะปลูก เพื่อลดความเสียหายของผลผลิตอันเนื่องมาจาก การระบาดของโรคไหม้ โรคขอบใบแห้ง และการ หักล้มในพื้นที่นาน้ำฝนของภาคเหนือตอนบนของ ไทยต่อไป