การตรวจติดตามเชื้อไวรอยด์ในส้มที่นําเข้าจากสาธารณรัฐประชาชนจีนและมะนาวจากประเทศกัมพูชา

บทคัดย่อ

ปัจจุบันประเทศไทยมีการนําเข้าผลส้มและมะนาวจากสาธารณรัฐประชาชนจีน และประเทศกัมพูชาในปริมาณมาก ทําให้มีความเสี่ยงที่ไวรอยด์สาเหตุโรคพืชอาจปะปนติดเข้ามาได้ จากการตรวจติดตามเชื้อไวรอยด์ที่อาจปนเปื้อนเข้ามากับผลส้มและมะนาวที่นําเข้าตั้งแต่เดือนมิถุนายน ปี พ.ศ. 2556 ถึงพฤษภาคม ปี พ.ศ. 2557 ด้วยเทคนิคRT-PCR โดยใช้คู่ไพรเมอร์ CBLVd (c-CBLVd: GTCGACGAC GACCAGTCAGCTCC / h-CBLVd:GAAGGC TCGTCAGCTGCGGAGG) และ CVd3 (c-CVd3: GTCGACGACGACAGG TAAGTTCCC / h-CVd3:GTCGACGACGACA GGTAAG TTCCC) สามารถตรวจพบเชื้อไวรอยด์ 2 ชนิด คือCitrus bent leaf viroid (CBLVd) และ Citrus viroid III (CVd III) ได้แถบดีเอ็นเอที่ชัดเจนขนาดประมาณ 320 และ 300 คู่เบส ตามลําดับ แต่ไม่พบเชื้อ Citrus exocortisviroid (CEVd) และ Hop stunt viroid (HSVd) จากการตรวจสอบด้วยวิธีการดังกล่าวร่วมกับการพิสูจน์ยืนยันผลด้วยวิธีการวิเคราะห์ลําดับนิวคลีโอไทด์ และโครงสร้างทุติยภูมิของลําดับอาร์เอ็นเอที่ได้ ผลการตรวจพบเชื้อ CBLVd 34.2% และ CVd III จํานวน 19.5% จากตัวอย่างผลมะนาวนําเข้าจากกัมพูชาจํานวนทั้งสิ้น 41 ตัวอย่าง และตรวจพบเชื้อ CBLVd จํานวน 62.3% และ CVd III จํานวน 75.3% จากตัวอย่างส้มนําเข้าจากสาธารณรัฐประชาชนจีนจํานวน 77 ตัวอย่าง เชื้อไวรอยด์ทั้ง 2 ชนิดนี้มีปริมาณการปนเปื้อนที่สูงมาก และไม่มีรายงานการตรวจพบในประเทศไทยมาก่อน ข้อมูลที่ได้จึงมีความสําคัญต่อผลกระทบ และความเสี่ยงที่ประเทศไทยต้องเฝ้าระวังติดตาม