ผลของการใช้ปุ๋ยหมักร่วมกับปุ๋ยเคมีไนโตรเจนที่มีต่อผลผลิตและประสิทธิภาพการใช้ธาตุไนโตรเจนของข้าว

บทคัดย่อ

การทดลองดำเนินการเพื่อศึกษาผลของการใช้ปุ๋ยเคมีไนโตรเจน (N) ร่วมกับปุ๋ยหมักที่มีต่อผลผลิตและประสิทธิภาพการใช้ธาตุไนโตรเจนของข้าว โดยปลูกข้าวในเรือนกระจกระหว่างเดือนพฤษภาคม – ธันวาคม พ.ศ.2554 การทดลองวางแผนแบบ CRD มี 6 ซ้ำ 7 กรรมวิธี 1) ไม่ใส่ปุ๋ยเคมีไนโตรเจนและปุ๋ยหมัก (control)
2) ใส่ปุ๋ยหมักอัตรา 500 กก./ไร่ (C)  3) ใส่ปุ๋ยเคมีไนโตรเจนอัตรา 12 กก./ไร่ (F12) 4) ใส่ปุ๋ยหมักอัตรา 500 กก./ไร่ ร่วมกับปุ๋ยเคมีอัตรา 6 กก./ไร่ (CF6) 5) ใส่ปุ๋ยหมักอัตรา 500 กก./ไร่ ร่วมกับปุ๋ยเคมีอัตรา 12 กก./ไร่ (CF12)  6) ใส่ปุ๋ยหมักอัตรา 500 กก./ไร่ ร่วมกับปุ๋ยเคมีอัตรา 24 กก./ไร่ (CF24) และ 7) ใส่ปุ๋ยหมักอัตรา 500 กก./ไร่ ร่วมกับปุ๋ยเคมีอัตรา 36 กก.N/ไร่ (CF36) ผลการทดลองพบว่าข้าวในกรรมวิธี CF6 ค่าเฉลี่ยความสูงมากที่สุดเมื่อข้าวอายุ 48 62 และ 76 วันหลังจากปลูก และข้าวในกรรมวิธี CF12 มีจำนวนต้น/กอสูงที่สุด ผลผลิตข้าวในกรรมวิธี CF36 มีเปอร์เซ็นต์เมล็ดลีบและจำนวนเมล็ด/รวมไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับ CF24 แต่สูงกว่ากรรมวิธีควบคุม CCF6 และ CF12 นอกจากนี้ในกรรมวิธี CF36 ข้าวมีจำนวนรวง/กอและผลผลิตเมล็ดข้าวสูงที่สุดเฉลี่ย 15.33 รวง/กอ และ 1,006 กก./ไร่ ข้าวในกรรมวิธี CF36 มีเปอร์เซ็นต์ประสิทธิภาพในการใช้ประโยชน์จากปุ๋ยไนโตรเจน (37.33%) ไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับกรรมวิธี CF24 (33.33%) ในกรรมวิธี CF6 และ CF12 ดังนั้นหากพิจารณาผลผลิตข้าวและประสิทธิภาพการใช้ปุ๋ยอัตราปุ๋ยที่เหมาะสมคือ การใส่ปุ๋ยเคมีอัตรา 24 กก.N/ไร่ ร่วมกับปุ๋ยหมักอัตรา 500 กก./ไร่