การเปลี่ยนแปลงตำแหน่งเข้าทำปฏิกิริยาที่เป็นกลไกของความต้านทานสารกำจัดวัชพืช

ผู้แต่ง

  • ทศพล พรพรหม ภาควิชาพืชไร่นา คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน อำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม 73140

DOI:

https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2011.2

คำสำคัญ:

อะซิโตแลคเตทซินเธท, สารที่ยับยั้งการสร้างกรดอะมิโน, กลูตามีนซินเธเทส, ความต้านทานสารกำจัดวัชพืชในพืชปลูก, การกลายพันธุ์เฉพาะจุด

บทคัดย่อ

การพัฒนาพืชต้านทานสารกำจัดวัชพืชนั้น สามารถทำการคัดเลือกได้ทั้งจากวิธีการผสมพันธุ์พืช การคัดเลือกจากการกลายพันธุ์ หรือโดยการใช้เทคนิคทางพันธุวิศวกรรมด้านพืช เพื่อให้มีความต้านทานต่อสารกำจัดวัชพืช กลไกของความต้านทานต่อสารกำจัดวัชพืชนั้น สามารถเกิดขึ้นได้ที่เป็นแบบตำแหน่งเป้าหมาย หรือไม่ใช่ตำแหน่งเป้าหมาย ที่สารกำจัดวัชพืชแสดงปฏิกิริยาการยับยั้งภายในพืช ปัจจุบันนี้ส่วนใหญ่ความต้านทานสารกำจัดวัชพืชในพืชปลูกมีความเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งเป้าหมายที่สารกำจัดวัชวัชพืชแสดงปฏิกิริยาการยับยั้งภายในพืช จึงได้รายงานเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งเป้าหมาย ที่สารกำจัดวัชพืชแสดงปฏิกิริยา ซึ่งเกิดขึ้นในพืชต้านทานสารกำจัดวัชพืชในกลุ่มที่ยับยั้งการสร้างกรดอะมิโน โดยที่มุ่งเน้นเกี่ยวกับกลไกพื้นฐานทางชีวเคมีและชีวโมเลกุล ในการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งที่สารกำจัดวัชพืชเข้าทำปฏิกิริยา ที่ทำให้เกิดการกลายพันธุ์ของยีนอะซิโตแลคเตทชินเธท (acetolactate synthase, ALS) และกูลตามีนซินเธเทส (glutamine synthase, GS) ซึ่งเป็นไปได้ว่ามนพืชต้านทานสารกำจัดวัชพืช จะมีการกลายพันธุ์เฉพาะจุดที่เป็นแบบการแทนที่ลำดับเบสในบางส่วนของยีน ALS และGS ส่งผลให้มีการเปลี่ยนแปลงของกรดอะมิโนและโครงสร้างโปรตีนของยีน ALS และ GS ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งเป้าหมาย ที่เข้าทำปฏิกิริยาเป็นแบบการตอบสนองน้อยต่อสารกำจัดวัชพืช ซึ่งแสดงการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งเป้าหมายที่สารกำจัดวัชพืชเข้าทำปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นในพืชต้านทานสารกำจัดวัชพืช อาจเกิดขึ้นในช่วง translation หรือ posttranslation ของยีน ALS และ GS โดยที่การเปลี่ยนแปลงตำแหน่งที่สารกำจัดวัชพืชเข้าทำปฏิกิริยาภายในพืชซึ่งเป็นกลไกของความต้านทานสารกำจัดวัชพืช ในกลุ่มที่ยับยั้งการสร้างกรดอะมิโน ที่ทำให้เกิดการกลายพันธุ์ของยีน ALS และ GS นั้น สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาพืชปลูกหลายชนิด ให้มีความต้านทานต่อสารกำจัดวัชพืชได้ต่อไป

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2011-03-31

รูปแบบการอ้างอิง

พรพรหม ท. (2011). การเปลี่ยนแปลงตำแหน่งเข้าทำปฏิกิริยาที่เป็นกลไกของความต้านทานสารกำจัดวัชพืช. วารสารวิชาการเกษตร, 29(1), 85–100. https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2011.2

ฉบับ

ประเภทบทความ

งานวิจัย