การประเมินความเสี่ยงทางการยศาสตร์ของพนักงานกระบวนการผลิตขนมหม้อแกง กรณีศึกษา อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี

บทคัดย่อ

ขนมหม้อแกงเมืองเพชรเป็นผลิตภัณฑ์จากภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีรสชาติเป็นเอกลักษณ์อันเกิดจากคุณภาพของวัตถุดิบและกระบวนการผลิตขนมหม้อแกง (Thai Custard Production Process) ที่สืบทอดกันมาโดยแรงงานในชุมชน การพัฒนาสินค้าให้มีความยั่งยืนจึงควรคำนึงถึงความปลอดภัยของแรงงาน โดยเฉพาะความเสี่ยงทางการยศาสตร์จากท่าทางในการทำงาน งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความเสี่ยงทางการยศาสตร์ของท่าทางการผลิตขนมหม้อแกง โดยเฉพาะท่าทางการเทขนมลงถาดพิมพ์ ซึ่งเป็นงานที่ต้องทำซ้ำเป็นเวลานานและอาจส่งผลต่อสุขภาพระบบกล้ามเนื้อและกระดูกของพนักงาน การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ (Survey Research) โดยมีขอบเขตพื้นที่ศึกษาในอำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี ครอบคลุมโรงงานผลิตขนมหม้อแกงจำนวน 24 แห่ง ประชากรคือพนักงานกระบวนการผลิตทั้งหมด 62 คน กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกโดยใช้การสุ่มแบบง่ายร่วมกับการสมัครใจตามเกณฑ์การคัดเข้าและคัดออกที่กำหนด โดยคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างตามสูตรของ Krejcie และ Morgan ได้จำนวน 38 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามข้อมูลทั่วไปที่มีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) เท่ากับ 0.8 และแบบประเมินท่าทางการทำงาน ได้แก่ แบบประเมินท่าทางร่างกายส่วนบน RULA (Rapid Upper Limp Assessment) และแบบประเมินท่าทางร่างกายทั้งลำตัว REBA (Rapid Entire Body Assessment) จำนวน 10 คน ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 73.68) อายุเฉลี่ย 40.18 ปี (S.D.=11.72) และมีอายุงานเฉลี่ย 7.16 ปี (S.D.=6.85) การประเมินท่าทางการเทขนมหม้อแกงด้วย RULA พบว่าร้อยละ 70 อยู่ในระดับความเสี่ยงที่ควรเฝ้าระวังและปรับปรุง (คะแนน 3 – 4) ส่วนการประเมินด้วย REBA พบว่าร้อยละ 50 อยู่ในระดับที่ควรได้รับการปรับปรุง (คะแนน 4 – 7) สะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นในการวิเคราะห์เพิ่มเติมและปรับปรุงท่าทางการทำงานเพื่อความปลอดภัยของแรงงานในกระบวนการผลิตขนมหม้อแกง