แนวทางการออกแบบศูนย์การเรียนรู้ของชุมชนกลุ่มจักสานผักตบชวา บ้านคลองนกกระทุง เพื่อส่งเสริมแหล่งการเรียนรู้ทางภูมิปัญญาท้องถิ่น

บทคัดย่อ

             วิสาหกิจชุมชนจักสานผักตบชวาบ้านคลองนกกระทุง มีความประสงค์จะจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้ขึ้นเพื่อเป็นสถานที่ถ่ายทอดความรู้ ส่งเสริมและพัฒนาองค์ความรู้ด้านการจักสาน โดยคณะผู้วิจัยมีแนวคิดในการศึกษาพฤติกรรมการใช้พื้นที่และปัจจัยที่มีผลต่อการออกแบบศูนย์การเรียนรู้ผ่านกระบวนการออกแบบอย่างมีส่วนร่วมมีวัตถุประสงค์ของการวิจัย คือ 1. ศึกษาพฤติกรรมของผู้ใช้งานพื้นที่ศูนย์การเรียนรู้ 2. วิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลในการออกแบบศูนย์การเรียนรู้ของชุมชนกลุ่มจักสานผักตบชวา 3. เสนอแนะแนวทาง และประเมินความพึงพอใจ การออกแบบศูนย์การเรียนรู้ของชุมชนกลุ่มจักสานผักตบชวาผ่านกระบวนการออกแบบอย่างมีส่วนร่วม ผลการวิจัย พบว่าพฤติกรรมผู้ใช้งานพื้นที่ของวิสาหกิจชุมชนมีปัญหาในเรื่องพื้นที่เก็บสินค้าที่ไม่เพียงพอ และไม่เป็นระเบียบเรียบร้อย ไม่มีการจัดสรรพื้นที่อาคารที่ดีพอ และปัจจัยที่มีผลในการออกแบบ ได้แก่ ข้อจำกัดด้านพื้นที่และการคงโครงสร้างอาคารเดิม ซึ่งจำเป็นต้องออกแบบให้รองรับการใช้ประโยชน์ที่หลากหลายและเชื่อมโยงพื้นที่อย่างต่อเนื่อง มีผลประเมินความพึงพอใจเกี่ยวกับแนวทางการออกแบบศูนย์การเรียนรู้ของชุมชนกลุ่มจักสานผักตบชวาอยู่ในระดับมากที่สุดในทุกด้าน พบว่ารูปแบบอาคารและสถาปัตยกรรมมีความเหมาะสมในการใช้งานพื้นที่มากยิ่งขึ้น มีการจัดสรรพื้นที่ให้ใช้สอยได้ตามความต้องการและมีประสิทธิภาพมากขึ้น สามารถแก้ปัญหาเรื่องพื้นที่จัดเก็บสินค้าที่ไม่เพียงพอได้ การนำเอกลักษณ์การจักสานของกลุ่มมาพัฒนาสู่แนวความคิดในการออกแบบส่งผลให้อาคารมีความน่าสนใจยิ่งขึ้น การออกแบบมีการคำนึงถึงการรับลมและแสงธรรมชาติ โดยออกแบบตามการใช้งานและสภาพโครงสร้างอาคารเดิม การออกแบบภายในและการเลือกวัสดุนั้นเลือกโทนสีธรรมชาติและอบอุ่นให้สอดคล้องกับบริบทที่ตั้งและอัตลักษณ์ท้องถิ่น