Risk Factors of Pesticides Usage on Liver Cancer and Cholangiocarcinoma among Agriculturists: A Systematic Review

Main Article Content

Kulthida Yasaka
Sunisa Chailklieng


Occupational exposure to pesticides has been identified as a major trigger of the development of liver cancer and cholangiocarcinoma. Agriculture in Thailand relies heavily on the use of pesticides to protect crops and increase yields. Therefore, this systematic review aimed to summarize the association between the incidence of liver cancer or cholangiocarcinoma and agricultural exposure to pesticides and to explore the factors associated with an increased risk. The articles were searched by using the following electronic databases: PubMed, ScienceDirect, Scopus, TCI, and ThaiLIS published from 1965 to 2022. Fifteen studies in international countries included one study in Thailand met inclusion and exclusion criteria were included in the review. Most evidence showed positive association between exposure to organochlorine insecticides, organophosphate and carbamate insecticides and liver cancer and cholangiocarcinoma. Factors associated with liver cancer or cholangiocarcinoma among agriculturists were male, ever worked in farming, cumulative intensity-weighted days of herbicide Dicamba use, -density of organochlorine insecticide use (kg/ km2), organophosphate exposure 30 liters/year or more, pesticides exposure experience and had the concentration of DDTs in the serum. This information is very useful for further area-based study of the association between types of pesticide exposure and liver cancer or cholangiocarcinoma among Thai agriculturists who are at high risk of exposure to pesticides and identify the associated risk factors to prevent exposure of pesticide and cancers or other related diseases.

Article Details

How to Cite
Yasaka, K., & Chailklieng, S. (2023). Risk Factors of Pesticides Usage on Liver Cancer and Cholangiocarcinoma among Agriculturists: A Systematic Review. Thai Journal of Toxicology, 38(1), 16–32. Retrieved from https://li01.tci-thaijo.org/index.php/ThaiJToxicol/article/view/257388
Review Articles


IARC. A review of human carcinogens: biological agents, Opisthorchis viverrini and Clonorchis sinensis. IARC Monogr Eval Carcinog Risks Hum 2011; 100: 351-76.

Khuntikeo N, Titapun A, Loilome W, et al. Current perspectives on opisthorchiasis control and cholangiocarcinoma detection in Southeast Asia. Front Med (Lausanne) 2018; 5: 117.

Alsaleh M, Leftley Z, O'Connor T, et al. Mapping of population disparities in the cholangiocarcinoma urinary metabolome. Sci Rep 2021; 11(1): 21286.

Brindley PJ, Bachini M, Ilyas SI, et al. Cholangiocarcinoma. Nat Rev Dis Primers 2021; 7(1): 65.

Yongvanit P, Phanomsri E, Namwat N, et al. Hepatic cytochrome P450 2A6 and 2E1 status in peri-tumor tissues of patients with Opisthorchis viverrini-associated cholangio-carcinoma. Parasitol Int 2012; 61(1): 162-66.

Miwa M, Honjo S, You G, et al. Genetic and environmental determinants of risk for cholangiocarcinoma in Thailand. World J Gastrointest Pathophysiol 2014; 5(4): 570-78.

Sithithaworn P, Yongvanit P, Duenngai K, et al. Roles of liver fluke infection as risk factor for cholangiocarcinoma. J Hepato Biliary Pancreat Sci 2014; 21: 301-8.

Schmeisser N, Kaerlev L, Bourdon-Raverdy N, et al. Occupational exposure to pesticides and bile tract carcinoma in men: results from a European multicenter case-control study. Cancer Causes Control 2010; 21: 1493-502.

Persson EC, Graubard BI, Evans AA, et al. Dichlorodiphenyltrichloroethane and risk of hepatocellular carcinoma. Int J Cancer 2012; 131: 2078-84.

Zhao B, Shen H, Liu F, et al. Exposure to organochlorine pesticides is an independent risk factor of hepatocellular carcinoma: a case-control study. J Expo Sci Environ Epidemiol 2012; 22: 541-48.

VoPham T, Brooks MM, Yuan JM, et al. Pesticide exposure and hepatocellular carcinoma risk: A case-control study using a geographic information system (GIS) to link SEER-Medicare and California pesticide data. Environ Res 2015; 143: 68-82.

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. (2565). สืบค้นเมื่อ 17 มีนาคม 2566, จาก https://data.moac.go.th/

กรมวิชาการเกษตรสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. (2562). ปริมาณและมูลค่าการนำเข้าวัตถุอันตรายทางการเกษตร. สืบค้นเมื่อ 25 เมษายน 2564, จาก http://oldweb.oae.go.th/ economicdata.

สำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม. รายงานสถานการณ์การดำเนินงานเฝ้าระวัง ป้องกัน ควบคุมโรค และภัยสุขภาพจากการประกอบอาชีพ ประจำปี 2564. สืบค้นเมื่อ 17 มีนาคม 2566, จาก https://ddc.moph.go.th/uploads/ckeditor2//files/20220224_01A.pdf

สุนิสา ชายเกลี้ยง, สัญญา พึงสร้างแป้น, พรนภา ศุกรเวทย์ศิริ และคณะ. ความชุกและความรุนแรงของโรคจากการทำงานในเกษตรกรปลูกพืชไร่จังหวัดหนองบัวลำภู. วารสารสำนักงานป้องกันและควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น 2562; 26(1): 77-86.

วิลาสิณี ทองบุ, พรนภา ศุกรเวทย์ศิริ, สุนิสา ชายเกลี้ยง. ความชุกของพิษจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในเกษตรกรจังหวัดร้อยเอ็ด: กรณีศึกษาพื้นที่โซนใต้. วารสารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา 2560; 12(2): 41-52.

ภคนันท์ คำจันทราช, สุนิสา ชายเกลี้ยง, พรนภา ศุกรเวทย์ศิริ. ความชุกของการเจ็บป่วยจากสารเคมี กำจัดศัตรูพืชในกลุ่มเกษตรกร จังหวัดสกลนคร. วารสารสำนักงานป้องกันและควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น 2563; 27(2): 55-66.

จุฑามาศ ฉากครบุรี, สุนิสา ชายเกลี้ยง, วิชัย พฤกษ์ธาราธิกูล. การพัฒนาเมตริกความเสี่ยงทางอาชีวอนามัยในการรับสัมผัสสารพาราควอตในเกษตรกรผู้ฉีดพ่นสารพาราควอต. วารสารสาธารณสุข มหาวิทยาลัยบูรพา 2562; 14(1): 57-68.

Chaiklieng S, Chagkornburee C, Songsermsakul P, et al. Risk assessment and protective effect of respirators on airborne paraquat exposure during simulated spraying operations. Trends in Sciences 2021; 18(22): 498, doi.org/10.48048/tis.2021.498

Viel JF, Challier B. Bladder cancer among French farmers: does exposure to pesticides in vineyards play a part?. Occup Environ Med 1995; 52: 587-92.

Brody JG, Aschengrau A, McKelvey W, et al. Breast cancer risk and historical exposure to pesticides from wide-area applications assessed with GIS. Environ Health Perspect 2004; 112 (8): 889-97

สุนิสา ชายเกลี้ยง. พิษวิทยาสาธารณสุข. ขอนแก่น: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2557. 213 หน้า.

จุฑามาศ ฉากครบุรี, สุนิสา ชายเกลี้ยง. การประเมินความเสี่ยงต่อสุขภาพจากการสัมผัสสารพาราควอตในผู้ฉีดพ่น. วารสารความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม 2560; 26 (1): 27-34.

Ezzat S, Abdel-Hamid M, Eissa SA, et al. Associations of pesticides, HCV, HBV, and hepatocellular carcinoma in Egypt. Int J Hyg Environ Health 2005; 208(5): 329-39

Schiefelbein E, Zekri AR, Newton DW, et al. Hepatitis C virus and other risk factors in hepatocellular carcinoma. Acta Virol 2012; 56(3): 235-40.

Lerro CC, Hofmann JN, Andreotti G, et al. Dicamba use and cancer incidence in the agricultural health study: an updated analysis. Int J Epidemiol 2020; 49(4): 1326-37.

Soliman AS, Hung CW, Tsodikov A, et al. Epidemiologic risk factors of hepatocellular carcinoma in a rural region of Egypt. Hepatol Int 2010; 4(4): 681-90.

Porru S, Placidi D, Carta A, et al. Primary liver cancer and occupation in men: a case-control study in a high-incidence area in Northern Italy. Int J Cancer 2001; 94(6): 878-83.

Cordier S, Le TB, Verger P, et al. Viral infections and chemical exposures as risk factors for hepatocellular carcinoma in Vietnam. Int J Cancer 1993; 55(2): 196-201.

Jeephet K, Kamsa-Ard S, Bhudhisawasdi V, et al. Association between pesticide use and cholangiocarcinoma. Asian Pac J Cancer Prev 2016; 17(8): 3979-82.

Heinemann K, Willich SN, Heinemann LA, et al. Occupational exposure and liver cancer in women: results of the Multicentre International Liver Tumour Study (MILTS). Occup Med (Lond) 2000; 50(6): 422-29.

Badawi AF, Michael MS. Risk factors for hepatocellular carcinoma in Egypt: the role of hepatitis-B viral infection and schistosomiasis. Anticancer Res 1999; 19(5C): 4565-69

Austin H, Delzell E, Grufferman S, et al. Case–control study of hepatocellular carcinoma, occupation, and chemical exposures. J Occup Med 1987; 29(8): 665-69

McGlynn KA, Abnet CC, Zhang M, et al. Serum concentrations of 1,1,1-trichloro-2,2-bis (p-chlorophenyl) ethane (DDT) and 1,1-dichloro-2,2-bis (p-chlorophenyl) ethylene (DDE) and risk of primary liver cancer. J Natl Cancer Inst 2006; 98(14): 1005-10.

Galloway T, Handy R. Immunotoxicity of organophosphorus pesticides. Ecotoxicology 2003; 12: 345-63.

Peyre L, Zucchini-Pascal N, de Sousa G, et al. Effects of endosulfan on hepatoma cell adhesion: epithelial-mesenchymal transition and anoikis resistance. Toxicol 2012; 300: 19-30.

Voccia I, Blakley B, Brousseau P, et al. Immuno-toxicity of pesticides: a review. Toxicol Ind Health 1999; 15: 119-32.

กนกกาญจน์ เขาเขจร, จุฑามาศ ฉากครบุรี, สุนิสา ชายเกลี้ยง. การประเมินความเสี่ยงต่อการสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในเกษตรกร ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน ประเทศไทย. วารสารความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม E–Journal 2565; 5(1): 9-19.

Pan X, Lin D, Zheng Y, et al. Biodegradation of DDT by Stenotrophomonas sp. DDT-1: Characterization and genome functional analysis. Sci Rep 2016; 6: 21332, doi: 10.1038/srep21332.

Harada T, Takeda M, Kojima S, et al. Toxicity and carcinogenicity of Dichlorodiphenyl-trichloroethane (DDT). Toxicol Res 2016; 32(1): 21-33.

Ojha A, Yaduvanshi SK, Pant SC, et al. Evaluation of DNA damage and cytotoxicity induced by three commonly used organophosphate pesticides individually and in mixture, in rat tissues. Environ Toxicol 2013; 28(10):543-52.

Angerer J, Bird MG, Burke TA, et al. Strategic biomonitoring initiatives: moving the science forward. Toxicol Sci 2006; 93(1): 3-10.