ผลของโปรแกรมการพยาบาลต่อความรู้ในการปฏิบัติตัวและภาวะทุพพลภาพ ของผู้ป่วยโรคกระดูกสันหลังส่วนเอวเสื่อมที่ได้รับการผ่าตัด

บทคัดย่อ

ความเป็นมาและวัตถุประสงค์ โรคกระดูกสันหลังส่วนเอวเสื่อม เป็นปัญหาสุขภาพที่ส่งผลกระทบต่อภาวะทุพพลภาพและจำเป็นต้องได้รับการแก้ไขจากบุคลากรด้านสุขภาพ การจัดโปรแกรมการพยาบาลสำหรับผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดอย่างมีประสิทธิภาพ จึงมีความสำคัญมาก การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความรู้ในการปฏิบัติตัวและเปรียบเทียบภาวะทุพพลภาพของผู้ป่วยโรคกระดูกสันหลังส่วนเอวเสื่อมที่ได้รับการผ่าตัด ก่อนและหลังได้รับโปรแกรมการพยาบาล

วิธีการวิจัย การวิจัยแบบกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดกระดูกสันหลังที่โรงพยาบาลกรุงเทพราชสีมา สุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบง่ายจากผู้ที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์การคัดเข้า จำนวน 26 คน เครื่องมือที่ใช้ในการทดลองคือโปรแกรมการพยาบาลผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดกระดูกสันหลังที่คณะผู้วิจัยพัฒนาขึ้น และผ่านการตรวจสอบคุณภาพโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน ประกอบด้วย 4 กิจกรรม ได้แก่ การให้ความรู้ก่อนผ่าตัด การให้คำแนะนำในการปฏิบัติตัวเมื่อกลับบ้าน การโทรศัพท์ติดตามเยี่ยมที่บ้าน และการติดตามเยี่ยมที่ศูนย์โรคกระดูกสันหลังและข้อ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบวัดความรู้ในการปฏิบัติตัว ที่มีค่า
IOC > 0.67 และมีค่าความเชื่อมั่น KR-20 เท่ากับ 0.709 และแบบสอบถามภาวะทุพพลภาพ ที่มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาครอนบาค เท่ากับ 0.912 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติ paired t-test

ผลการวิจัย พบว่า 1) ค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้ในการปฏิบัติตัวของผู้ป่วยโรคกระดูกสันหลังส่วนเอวเสื่อมที่ได้รับการผ่าตัด ก่อนได้รับโปรแกรมการพยาบาล (M = 11.730, S.D. = 3.143) มีค่าต่ำกว่าค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้ในการปฏิบัติตัวหลังได้รับโปรแกรมการพยาบาล (M = 17.423, S.D. = 1.447) เมื่อเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้ในการปฏิบัติตัวของผู้ป่วยโรคกระดูกสันหลังส่วนเอวเสื่อมที่ได้รับการผ่าตัด ก่อนและหลังได้รับโปรแกรมการพยาบาล พบว่ามีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 (t = -9.114, p < .001) 2) ค่าเฉลี่ยคะแนนภาวะทุพพลภาพของผู้ป่วยโรคกระดูกสันหลังส่วนเอวเสื่อมที่ได้รับการผ่าตัด ก่อนได้รับโปรแกรมการพยาบาล (M = 28.807, S.D. = 8.352) มีค่าสูงกว่าค่าเฉลี่ยคะแนนภาวะทุพพลภาพ หลังได้รับโปรแกรมการพยาบาล (M = 10.153, S.D. = 7.603) เมื่อเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยคะแนนภาวะทุพพลภาพของผู้ป่วยโรคกระดูกสันหลังส่วนเอวเสื่อมที่ได้รับการผ่าตัด ก่อนและหลังได้รับโปรแกรมการพยาบาล พบว่ามีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 (t = 10.009, p < .001)

สรุปและข้อเสนอแนะ ผลการวิจัยนี้พยาบาลสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพยาบาลผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดกระดูกสันหลังได้ โดยจัดกิจกรรมการให้ความรู้ก่อนผ่าตัด กิจกรรมการให้คำแนะนำก่อนจำหน่าย กิจกรรมการโทรศัพท์ติดตามเยี่ยมที่บ้าน และกิจกรรมการติดตามเยี่ยมที่แผนกผู้ป่วยนอก