Combining Ability of Maize Inbred Lines under Water Stress Conditions

Authors

  • Parinya Kansomjet Field and Renewable Energy Crops Research Institute, Phahonyothin Rd., Chatuchak, Bangkok 10900, Thailand
  • Suriphat Thaitad Field and Renewable Energy Crops Research Institute, Phahonyothin Rd., Chatuchak, Bangkok 10900, Thailand
  • Thadsanee Budthong Nakhon Sawan Field Crops Research Center, Suk Samran, Tak Fa, Nakhon Sawan 60190, Thailand
  • Chaiyawat Nantachot Nakhon Sawan Field Crops Research Center, Suk Samran, Tak Fa, Nakhon Sawan 60190, Thailand

Keywords:

combining ability, inbred line, drought tolerance, Zea mays L.

Abstract

Cultivating drought-tolerant maize is an effective strategy for reducing yield losses caused by dry spells during the growing season. The study aims to evaluate the combining ability of maize inbred lines under drought conditions to develop drought-tolerant hybrids with relatively high yields. The first experiment was conducted using a factorial mating design, producing 63 hybrids from 16 inbred lines (7 lines in Group 1 and 9 lines in Group 2). These hybrids were subsequently evaluated together with elite hybrid varieties and commercial varieties, totaling 70 varieties, with DOA Nakhon Sawan 5 used as the check variety. The test was performed under conditions of withholding water from before flowering for 2 weeks until reaching 1 month, then watering as usual. The second experiment was done using a 7 × 10 alpha lattice design with two replications during the 2024 dry season. The result showed that five hybrids, namely Nei502007 x Nei542006, Nei502007 x Nei542018, TF7 x Nei542020, Nei502007 x Nei532003, and TF7 x Nei542006, gave yields of 1,146, 1,046, 1,037, 1,034, and 1,026 kg/rai, respectively. These yields were higher than that of the check variety, DOA Nakhon Sawan 5 (749 kg/rai), but were not significantly different from those of the commercial hybrid DK7212C and CP389, which yielded 1,066 and 1,059 kg/rai, respectively. In addition, four inbred lines with high positive general combining ability and values significant difference from zero, Nei502007, Nei532003, Nei542006, and Nei542020, were selected as testers to evaluate yield potential for new hybrid development. These inbred lines will be used for development of drought-tolerant maize varieties in the future.

References

กฤษฎา สัมพันธารักษ์. 2551. ปรับปรุงพันธุ์พืช: พื้นฐาน วิธีการ และแนวคิด. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรุงเทพฯ.

จำนงค์ ชัญถาวร สุริพัฒน์ ไทยเทศ ทัศนีย์ บุตรทอง พิเชษฐ์ กรุดลอยมา ศิวิไล ลาภบรรจบ ศุภกาญจน์ ล้วนมณี และอมรา ไตรศิริ. 2558. ศักยภาพผลผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ลูกผสมพันธุ์การค้าไทยภายใต้สภาพแห้งแล้ง. หน้า 53-64. ใน: การประชุมวิชาการข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติ ครั้งที่ 36. วันที่ 5-7 มิย. 2556. โรงแรมอัศวรรณ, หนองคาย.

จำนงค์ ชัญถาวร สุริพัฒน์ ไทยเทศ ทัศนีย์ บุตรทอง อมรา ไตรศิริ และพิเชษฐ์ กรุดลอยมา. 2560. สมรรถนะการผสมข้าวโพดเลี้ยงสัตว์สายพันธุ์แท้ของไทยและสายพันธุ์แท้ทนทานแล้งจากต่างประเทศ. หน้า 24-30. ใน: การประชุมวิชาการข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติครั้งที่ 38. วันที่ 25-27 กค. 2560. โรงแรมแกรนด์ฮิลล์รีสอร์ท แอนด์ สปา, นครสวรรค์.

ชัยวัฒน์ นันทโชติ ปริญญา กาญสมเจตน์ ทัศนีย์ บุตรทอง และสุริพัฒน์ ไทยเทศ. 2565. การคัดเลือกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์สายพันธุ์อินเบรดผลผลิตสูงและทนแล้งด้วยดัชนีการคัดเลือกของสมิธ. วารสารเกษตรและอาหาร มรวอ. 1 (2): 42-50.

ชัยวัฒน์ นันทโชติ สุริพัฒน์ ไทยเทศ ปริญญา การสมเจตน์ ทัศนีย์ บุตรทอง บุศริน อิ่มอินทร์ อมรรัตน์ ภู่โต หัทยา วัฒนพฤกษ์ น้ำทิพย์ จีนจันทร์ และกัลยรัตน์ แตงระย้า. 2566. การประเมินข้าวโพดเลี้ยงสัตว์สายพันธุ์แท้ภายใต้สภาพแล้งที่พัฒนาโดยกรมวิชาการเกษตรด้วยวิธีผสมกับตัวทดสอบ. หน้า 1951-1958. ใน: การประชุมวิชาการ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ครั้งที่ 20. วันที่ 7-8 ธค. 2566.

ชัยวัฒน์ นันทโชติ สุริพัฒน์ ไทยเทศ อมรรัตน์ ภู่โต บุศรินอิ่มอินทร์ หัทยา วัฒนพฤกษ์ น้ำทิพย์ จีนจันทร์ และกัลยรัตน์ แตงระย้า. 2568. การประเมินข้าวโพดเลี้ยงสัตว์สายพันธุ์อินเบรดทนทานต่ออัตราการปลูกถี่. หน้า 11-19. ใน: การประชุมวิชาการข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติ ครั้งที่ 41. วันที่ 25-27 กพ. 2568. 111 รีสอร์ท แอนดฺ สปา และศูนย์วิจัยพืชไร่ชัยนาท, ชัยนาท.

ชูศักดิ์ จอมพุก. 2562. วิธีวิเคราะห์ทางพันธุศาสตร์ปริมาณในการปรับปรุงพันธุ์พืช. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรุงเทพฯ.

ปริญญา การสมเจตน์ สุริพัฒน์ ไทยเทศ ชัยวัฒน์ นันทโชติ และทัศนีย์ บุตรทอง. 2567ก. การทดสอบสมรรถนะการผสมของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์สายพันธุ์แท้ที่มีอายุเก็บเกี่ยวสั้น. วารสารเกษตรและอาหาร มรวอ. 3(2): 13-22.

ปริญญา การสมเจตน์ สุริพัฒน์ ไทยเทศ ชัยวัฒน์ นันทโชติ และทัศนีย์ บุตรทอง. 2567ข. การคัดเลือกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ลูกผสมที่มีอายุเก็บเกี่ยวสั้นและผลผลิตสูงด้วยดัชนีการคัดเลือกของสมิธ. หน้า 176-190. ใน: สัมมนาวิชาการพืชไร่พันธุ์ใหม่ สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน วันที่ 27-29 สค. 2567 โรงแรมริเวอร์แคว วิลเลจ, กาญจนบุรี.

พิเชษฐ์ กรุดลอยมา. 2551. แนวคิดและประสบการณ์ในการปรับปรุงพันธุ์ข้าวโพดทนทานแล้ง. เอกสารวิชาการประกอบการฝึกอบรม เรื่องการปรับปรุงพันธุ์ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ทนทานแล้งในประเทศไทย. วันที่ 18-21 กุมภาพันธ์ 2551 โรงแรมเบเวอร์ลี่ฮิลล์ ปาร์ค, นครสวรรค์.

ไพศาล เหล่าสุวรรณ. 2550. สถิติ: แผนการทดลองและการวิเคราะห์ พิมพ์ครั้งที่ 4. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี, นครราชสีมา.

ราเชนทร์ ถิรพร. 2566. ข้าวโพด: การผลิต การใช้ประโยชน์การวิเคราะห์ปัญหา และการถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่เกษตรกร. คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ. 274 หน้า.

โรจนพงศ์ ไชยสิทธิ์ วิทิตร ใจอารีย์ และชูศักดิ์ จอมพุก. 2561. การคัดเลือกข้าวโพดลูกผสมเดี่ยวจากการผสมพันธุ์ข้ามกลุ่มเฮทเทอโรติกด้วยดัชนีการคัดเลือกของสมิธ. หน้า 15-26. ใน: การประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 15 วันที่ 6-7 ธค. 2561. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน, นครปฐม.

สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน. 2562. คู่มือการบันทึกข้อมูลงานวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน.กรมวิชาการเกษตร, กรุงเทพฯ. 290 หน้า.

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. 2565. ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์. หน้า 27-36. ใน: สถานการณ์สินค้าเกษตรที่สำคัญ และแนวโน้มปี 2566.

สุทัศน์ ศรีวัฒนพงศ์. 2553. การปรับปรุงพันธุ์พืช. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ. 259 หน้า.

สุริพัฒน์ ไทยเทศ. 2564. รายงานโครงการวิจัยและพัฒนาพันธุ์ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์. คลังผลงานวิจัยกรมวิชาการเกษตร. แหล่งที่มา: https://info.doa.go.th/research/?act=view_detail&id=3126. สืบค้น: 20 ตุลาคม 2568.

สุริพัฒน์ ไทยเทศ ปริญญา การสมเจตน์ ทัศนีย์ บุตรทอง และบุศริน อิ่มอินทร์. 2564. การปรับปรุงพันธุ์ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ลูกผสมอายุยาวเพื่อผลผลิตสูงและทนแล้ง. หน้า 17-44. ใน: รายงานผลงานวิจัยประจำปี 2564. ศูนย์วิจัยพืชไร่นครสวรรค์ กรมวิชาการเกษตร.

สุริพัฒน์ ไทยเทศ พิเชษฐ์ กรุดลอยมา ทัศนีย์ บุตรทอง จำนงค์ ชัญถาวร และศิวิไล ลาภบรรจบ. 2560ก. ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ลูกผสมพันธุ์ดีเด่น NSX042022 และ NSX052014. หน้า 31-39. ใน: การประชุมวิชาการข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติ ครั้งที่ 38. วันที่ 25-27 กรกฎาคม 2560. โรงแรมแกรนด์ฮิลล์ รีสอร์ท แอนด์ สปา, นครสวรรค์.

สุริพัฒน์ ไทยเทศ พิเชษฐ์ กรุดลอยมา ทัศนีย์ บุตรทอง จำนงค์ ชัญถาวร ศิวิไล ลาภบรรจบ ศุภกาญจน์ ล้วนมณี เพ็ญรัตน์ เทียมเพ็ง อานนท์ มลิพันธุ์ ปรีชา แสงโสดา อรอนงค์ วรรณวงษ์ และรุ่งทิวา ดารักษ์. 2560ข. ปฏิสัมพันธ์ระหว่างพันธุกรรมกับสภาพแวดล้อมในแหล่งปลูกที่สำคัญของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ลูกผสม. หน้า 57-65. ใน: สัมมนาวิชาการสมาคมปรับปรุงพันธุ์และขยายพันธุ์พืชแห่งประเทศไทย. วันที่ 2-3 พฤษภาคม 2560. โรงแรมมารวย การ์เด้น, กรุงเทพ ฯ.

สุริพัฒน์ ไทยเทศ พิเชษฐ์ กรุดลอยมา ทัศนีย์ บุตรทอง สุทัศนีย์ วงศ์ศุปไทย และจำนงค์ ชัญถาวร. 2556. การประเมินคุณลักษณะของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ลูกผสมภายใต้สภาพแห้งแล้งและธาตุไนโตรเจนต่ำ. หน้า 57-65. ใน: การประชุมวิชาการข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติ ครั้งที่ 36. วันที่ 5-7 มิถุนายน 2556. โรงแรมอัศวรรณ, หนองคาย.

สุริพัฒน์ ไทยเทศ ศิวิไล ลาภบรรจบ ทัศนีย์ บุตรทอง และกัญจน์ชญา ตัดโส. 2566ก. ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ลูกผสมทนแล้งพันธุ์นครสวรรค์4. วารสารผลิตกรรมการเกษตร. 5(3): 92-101.

สุริพัฒน์ ไทยเทศ ศิวิไล ลาภบรรจบ ทัศนีย์ บุตรทอง และปริญญา การสมเจตน์. 2566ข. ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ลูกผสมพันธุ์นครสวรรค์ 5 อายุเก็บเกี่ยวสั้นและทนแล้ง. วารสารแก่นเกษตร. 51(2): 375-386.

อาวุธ ณ ลำปาง. 2529. ข้อสังเกตและคำแนะนำในการปรับปรุงพันธุ์พืชไร่. วารสารวิชาการเกษตร. 4: 85-92.

Banziger, M., G.O. Edmeades, D. Beck and M. Bellon. 2000. Breeding for Drought and Nitrogen Stress Tolerance in Maize: From Theory to Practice. CIMMYT, Mexico D.F. 68 p.

Comstock, R.E. and H.F. Robinson. 1948. The components of genetic variance in populations of biparental progenies and their use in estimating the average degree of dominance. Biometrics 4(4): 254-266.

Comstock, R.E. and H.F. Robinson. 1952. Estimation of average dominance of genes. pp. 494-516. In: Heterosis, J.W. Gowen (ed.). Iowa State University Press, Ames, Iowa, USA.

Denmead, O.T. and R.H. Shaw. 1960. The effects of soil moisture stress at different stages of growth on the development and yield of corn 1. Agronomy Journal. 52(5): 272-274.

Dhliwayo, T., K. Pixley, A. Menkir and M. Warburton. 2009. Combining ability, genetic distances, and heterosis among elite CIMMYT and IITA tropical maize inbred lines. Crop Science. 49(4): 1201-1210.

Grudloyma, P., T. Budthong and N. Kamlar. 2005. Identification of tropical late yellow maize under water stress conditions. pp. 132-135. In: Proceeding of the Ninth Asian Regional Maize Workshop. 5-9 Sep, 2005, Beijing, China.

Hallauer, A.R., M.J. Carena and J.B.M. Filho. 2010. Quantitative Genetics in Maize Breeding. Springer Science and Business Media, New York. 500 p.

NeSmith, D.S., and J.T. Ritchie. 1992. Short–and long–term responses of corn to a pre-anthesis soil water deficit. Agronomy Journal. 84(1): 107–113.

R Development Core Team. 2019. R: A Language and Environment for Statistical Computing. R Foundation for Statistical Computing. Vienna, Austria.

Vongsupathai, S., S. Thaitad, T. Budthong and P. Grudloyma. 2011. Precision phenotyping for improving drought stress tolerance in maize. pp. 17-18. In: 11th Asian Maize Conference, 7-11 Nov. 2011, Nanning, Guangxi, China.

Published

2026-04-26

How to Cite

Kansomjet, P. ., Thaitad, S., Budthong, T. ., & Nantachot, C. . (2026). Combining Ability of Maize Inbred Lines under Water Stress Conditions. Thai Agricultural Research Journal, 44(1), 40–51. retrieved from https://li01.tci-thaijo.org/index.php/thaiagriculturalresearch/article/view/266807

Issue

Section

Technical or research paper