การจัดการข้าวแดงแบบผสมผสานในนาหว่านน้ำตม

บทคัดย่อ

การทดลองใช้เทคโนโลยีการจัดการข้าวแดงแบบผสมผสาน ในนาหว่านน้ำตมในนาเกษตรกรที่มีปัญหาการระบาดของข้าวแดงในระดับรุนแรง ระหว่างเดือนมีนาคม-ตุลาคม พ.ศ. 2548 ซึ่งประกอบด้วยมาตรการลดปริมาณข้าวแดงที่ตกเรื้อในนา ลดการสะสมและการกระจายเชื้อพันธุ์ข้าวแดง รวม 5 มาตรการ ได้แก่ การพักดินในสภาพแห้งเป็นระยะเวลา 4 สัปดาห์ การล่อให้เมล็ดข้าวแดงงอกแล้วทำลายด้วยการเตรียมดินอย่างประณีต การใช้เมล็ดพันธุ์ข้าวที่มีคุณภาพดีไม่มีข้าวแดงปน ตามด้วยการใช้สารกำจัดวัชพืชร่วมกับการจัดการน้ำ ตามด้วยตรวจตัดข้าวแดงตามระยะเวลา สามารถลดปริมาณต้นข้าวแดงที่ถูกตรวจตัดทุกช่วงระยะเวลาเฉลี่ย 0.11±0.05 – 0.60±0.30 รวง/ตร.ม. โดยมีระดับความรุนแรงลดลง 97.48-99.54 % เมื่อเปรียบเทียบกับวิธีเกษตรกรก่อนการทดลอง โดยมีข้าวแดง 23.84±10.91 รวง/ตร.ม. หลังการทดลองและลดลง 96.30-99.32 % เมื่อเปรียบเทียบกับวิธีเกษตรกรที่ปลูกข้าวในช่วงระยะเวลาเดียวกัน ผลการศึกษาคุณภาพผลผลิตข้าวเปลือกที่ผลิตตามวิธีเกษตรกร การใช้วิธีการจัดการข้าวแดงแบบผสมผสาน มีข้าวแดงปนในตัวอย่าง 0.0005-0.0288 % โดยน้ำหนัก ซึ่งเป็นผลผลิตที่มีคุณภาพดี สามารถนำไปใช้เป็นเมล็ดพันธุ์ดีได้ในระดับพันธุ์ขยาย หากองค์ประกอบด้านเมล็ดพันธุ์อื่นๆ ผ่านมาตรฐาน ส่วนตัวอย่างผลผลิตข้าวของเกษตรกรมีข้าวแดงปนในตัวอย่างเฉลี่ย 1.9125 % โดยน้ำหนัก ถือว่ามีข้าวแดงปนในตัวอย่างผลผลิตเป็นจำนวนมาก ไม่สามารถนำไปใช้ทำพันธุ์ปลูกได้