ความหลากหลายของชนิดไรศัตรูมันสำปะหลังในประเทศไทย

บทคัดย่อ

ศัตรูพืชหลายชนิดที่พบในมันสำปะหลังและสร้างความเสียหายต่อผลผลิตมันสำปะหลังในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ไรศัตรูมันสำปะหลังการวิจัยนี้จึงได้สำรวจความหลากหลายของชนิดไรศัตรูมันสำปะหลัง ลักษณะการทำลาย และเขตแพร่กระจาย โดยทำการสำรวจและเก็บรวบรวมตัวอย่างไรศัตรูมันสำปะหลัง ในพื้นที่ปลูกมันสำปะหลังทั้งหมด 76 อำเภอ 38 จังหวัด ระหว่างเดือน
ตุลาคม พ.ศ. 2555 – เดือนกันยายน พ.ศ. 2559 และจัดทำสไลด์ถาวรของตัวอย่างไรศัตรูมันสำปะหลัง พร้อมทั้งศึกษาสัณฐานวิทยาภายใต้กล้อง compound microscope สามารถจำแนกชนิดไรศัตรูมันสำปะหลังได้ทั้งหมด 2 วงศ์ 13 ชนิด คือ วงศ์ Tetranychidae มีทั้งหมด 11 ชนิด ได้แก่ Eutetranychus africanus (Tucker), Neotetranychus sp., Oligonychus biharensis (Hirst), Oligonychus sp.,Tetranychus kanzawai Kishida, Tetranychus marianae McGregor, Tetranychus piercei McGregor,Tetranychus truncatus Ehara, Tetranychus urticae Koch, Tetranychus sp. และ Neotetranychus lek Flechtmann และวงศ์ Tenuipalpidae พบ 2 ชนิด ได้แก่ Brevipalpus californicus (Banks) และ Brevipalpus phoenicis (Geijskes) ซึ่งไรศัตรูมันสำปะหลังที่พบทั้ง 13 ชนิดนี้ มี Neotetranychus lek Flechtmann เป็นไรศัตรูมันสำปะหลังชนิดใหม่ (new species) ของโลกที่มีรายงานการพบครั้งแรกในการศึกษานี้ ไรศัตรูมันสำปะหลังที่มีความสำคัญ และพบระบาดในทุกภาคของประเทศไทย ตลอดเกือบทั้งปี ได้แก่ T. truncatus และ O. biharensis โดยพบว่าส่วนใหญ่ไร T. truncatus จะเข้าดูดกินน้ำเลี้ยงบริเวณใต้ใบ ในขณะที่ O. biharensis จะเข้าดูดกินน้ำเลี้ยงบริเวณหน้าใบมันสำปะหลัง