การตอบสนองทางสรีรวิทยาบางประการของมันสำปะหลังต่อสภาพแห้งแล้ง

บทคัดย่อ

ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับการตอบสนองของพันธุ์มันสำ ปะหลังในสภาพแวดล้อมที่ขาดน้ำของประเทศไทยมีน้อย จึงทำการศึกษาความสัมพันธ์ของปัจจัยสภาพแวดล้อม ได้แก่ แสง อุณหภูมิ และความชื้นสัมพัทธ์ต่อการสังเคราะห์แสงของมันสำปะหลัง 3 พันธุ์ ที่มีความแตกต่างกัน คือ ระยอง 11 ระยอง 86-13 และ CMR43-8-89 ในสภาพที่ขาดน้ำและไม่ขาดน้ำ ทำการทดลองที่ จ.กำแพงเพชร พบว่า ในสภาพขาดน้ำ ทั้ง 3 พันธุ์ มีอัตราการสังเคราะห์แสงสุทธิของใบสูงสุด (Net Photosysthesis ; P_n) ที่เวลา 8.00-9.00 น มีค่าระหว่าง 14.3- 18.7 μmolCO₂ m^-2 s^-1 แต่หลังการให้น้ำ P_n สูงสุดที่เวลาเดิม มีค่าสูงขี้นระหว่าง 20.8- 24.8 μmolCO₂ m^-2 s^-1 ช่วงที่สังเคราะห์แสงได้จำกัดในสภาพที่ขาดน้ำ แต่ในช่วงฤดูฝนซึ่งมันสำปะหลังอายุ 6 เดือน มีช่วงการสังเคราะห์แสงได้ยาวนานขึ้นอยู่ในช่วง 8.00-10.00 น. P_n มีค่าระหว่าง 22.5-26.1 μmolCO₂ m^-2 s-1 ทุกพันธุ์ให้ P_n สูงกว่าในสภาพขาดน้ำ พันธุ์ระยอง 86-13 ที่ให้เปอร์เซ็นต์แป้งสูงในสภาพขาดน้ำ มีอัตราคายน้ำน้อยกว่าพันธุ์อื่น ๆ ตลอดทั้งวัน ปากใบเปิดกว้างช่วงเช้า และปิดปากใบเร็วกว่า พันธุ์ระยอง 11 และ CMR43-8-89 สำหรับ P_n มีความสัมพันธ์ทางบวกกับการคายน้ำ (Transpiration; T_r) แต่ T_r มีความสัมพันธ์ทางลบกับความชื้นสัมพัทธ์ของอากาศ ความเข้มแสงมีความสัมพันธ์ทางบวกกับอุณหภูมิของอากาศและ T_r แต่มีความสัมพันธ์ทางลบกับความชื้นสัมพัทธ์ การสังเคราะห์แสงเกิดขึ้นในช่วงที่มีแสงตั้งแต่ 150 – 2,300 μmol m^-2 s^-1ในสภาพที่ขาดน้ำการสังเคราะห์แสงเกิดขึ้นในช่วงที่มีแสงต่ำและความชื้นสัมพัทธ์สูง แต่ในสภาพแปลงที่มีความชี้นสูงการสังเคราะห์แสงเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ยาวกว่า แม้สภาพอากาศจะมีความชื้นสัมพัทธ์ต่ำ 32-40%