การจำแนกชนิดของความแห้งแล้งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือสำหรับการปลูกข้าวโดยการผสานระหว่างระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์และแบบจำลองสมดุลน้ำผิวดิน

ผู้แต่ง

  • กฤษณ์ ลินวัฒนา ศูนย์วิจัยยางน่าน
  • บุญรันตน์ จงดี ศูนย์วิจัยข้าวอุบลราชธานี อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี 34000
  • เกรียงไกร พันธุ์วรรณ์ สถาบันวิจัยข้าว กรมวิชาการเกษตร
  • กิ่งแก้ว คุณเขต ศูนย์วิจัยข้าวปทุมธานี อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี 12110
  • วลัยพร ศะศิประภา ศูนย์สารสนเทศ กรมวิชาการเกษตร ลาดยาว จตุจักร กทม 10900
  • นพรัตน์ ม่วงประเสริฐ สถาบันวิจัยข้าว กรมวิชาการเกษตร

DOI:

https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2005.7

คำสำคัญ:

แบบจำลองสมดุลน้ำผิวดิน, เทคโนโลยี ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์, ระบบนิเวศนาน้ำฝนข้าว

บทคัดย่อ

ดำเนินการนำข้อมูลอุตุนิยมวิทยา เกี่ยวกับปริมาณน้ำฝน และศักย์การคายระเหยน้ำ นับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2530-2546 กับข้อมูลดินมาจัดระบบแล้วใช้ประโยชน์ร่วมกับความสามารถในการคำนวณตัวเลขในปริมาณมาก ๆ ของคอมพิวเตอร์ โดยการพัฒนาเป็นแบบจำลองหรือสร้างโปรแกรมประยุกต์สมดุลน้ำผิวดิน ผสมผสานร่วมกับโปรแกรมสำเร็จรูป GIS และป้อนข้อมูลเข้าแบบจำลองร่วมกับการจัดระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ โดยการจัดระบบให้ได้ผลลัพธ์เป็นปริมาณน้ำแต่ละช่วงเวลา ในแปลงนาเป็นสัปดาห์ตลอดฤดูนาปี เพื่อที่จะทราบปริมาณน้ำผิวดิน ได้สอดคล้องกับการพัฒนาการของข้าวจากข้อมูลตัวเลขปรับเปลี่ยนให้เป็นแผนที่ เพื่อสะดวกและง่ายในการอ่านและแปลผล ผลจากการป้อนข้อมูลเข้าแบบจำลองพบว่า แถบด้านมุมบนขวาของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เช่น จ. หนองคายและนครพนม โอกาสที่จะมีปริมาณน้ำผิวดินสม่ำเสมอต่อการทำนาปีค่อนข้างมาก อย่างไรก็ตามมีโอกาสมากที่จะเกิดความแห้งแล้ง ช่วงปลายฤดูปลูก ส่วนแถบด้านมุมล่างซ้ายของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เช่น จ. นครราชสีมา มีปริมาณน้ำผิวดินที่ค่อนข้างผันแปร ตั้งแต่ช่วงต้นฤดูทำนา คือมีโอกาสที่จะเกิดความแห้งแล้งขึ้นได้ตั้งแต่ต้นฤดูจนถึงกลางฤดูทำนา แต่ช่วงปลายฤดูทำนามีโอกาสที่จะมีปริมาณน้ำผิวดินพอเพียงมากกว่าภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน ส่วนพื้นที่อื่น ๆ ก็พบความแตกต่างของปริมาณน้ำผิวดินเช่นกัน

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2005-01-31

รูปแบบการอ้างอิง

ลินวัฒนา ก., จงดี บ., พันธุ์วรรณ์ เ., คุณเขต ก., ศะศิประภา ว., & ม่วงประเสริฐ น. (2005). การจำแนกชนิดของความแห้งแล้งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือสำหรับการปลูกข้าวโดยการผสานระหว่างระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์และแบบจำลองสมดุลน้ำผิวดิน. วารสารวิชาการเกษตร, 23(1), 77–89. https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2005.7

ฉบับ

ประเภทบทความ

งานวิจัย