ชุดเทคโนโลยีการผลิตมะลิลา (Jasminum sambac Ait.)

บทคัดย่อ

การทดลองนี้ดำเนินการที่ศูนย์วิจัยพืชสวนศรีสะเกษ ระหว่างเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2545 ถึง มีนาคม พ.ศ. 2546 เพื่อเปรียบเทียบชุดเทคโนโลยีต่อผลผลิตและคุณภาพดอกมะลิลา โดยวางแผนการทดลองแบบ RCB 4 ซ้ำ 5 กรรมวิธี (ชุดเทคโนโลยี) ขนาดแปลงย่อย 4 x 6 ม. จำนวน 24 ต้น ได้แก่ (1) ปลูกมะลิลาในโรงเรือนตาข่ายความถี่ 16 mesh ตัดแต่งกิ่งอย่างบางเบา (light pruning) 2 ครั้ง/ปี คลุมโคนต้นด้วยฟางข้าว ให้น้ำระบบหัวเหวี่ยงเล็ก ใส่ปุ๋ยสูตร 15-15-15 (N-P₂O₅-K₂O) อัตรา 100 กรัม/ต้น/ทุกเดือน พ่นสารเคมีได้แก่ สารพาโคลบิวทราโซล 500 ppm ก่อนตัดแต่งกิ่ง 10 วัน พ่นสารโพแทสเซียมไนเตรท (KNO₃) 2.5% ในวันตัดแต่งกิ่ง และพ่นสารคลอมีควอทคอลไรด์ (CCC) 500 ppm หลังตัดแต่งกิ่ง 10 วัน (2) วิธีปฏิบัติคล้ายกันกับชุดเทคโนโลยีที่ 1 แต่ลดความ เข้มข้นของสารพาโคลบิวทราโซล จาก 500 ppm เป็น 250 ppm (3) วิธีปฏิบัติคล้ายชุดเทคโนโลยีที่ 2 แต่เปลี่ยนระบบน้ำจากระบบหัวเหวี่ยงเล็กเป็นระบบน้ำหยด ใช้แผ่นพลาสติกสีดำ คลุมโคนต้นมะลิลาแทนฟางข้าว และพ่นสารสกัดจากสาหร่ายทะเล 3 ครั้ง คือ ก่อนตัดแต่งกิ่ง 10 วัน ในวันตัดแต่งกิ่งและหลังตัดแต่งกิ่ง 10 วัน ในวันตัดแต่งกิ่งและหลังตัดแต่งกิ่ง 20 วัน (4) ปลูกมะลิลา นอกโรงเรือนปฏิบัติโดยมีการตัดแต่งกิ่งการคลุมโคนต้น ระบบให้น้ำและใส่ปุ๋ยเคมี เช่นเดียวกับชุดเทคโนโลยีที่ 3 แต่ไม่พ่นสารเคมีและสารสกัดจากสาหร่ายทะเล (5) กรรมวิธีเปรียบเทียบ ปลูกมะลิลานอกโรงเรือนปฏิบัติคล้ายชุดเทคโนโลยีชุดที่ 1 แต่ไม่พ่นสารเคมี พบว่า ผลผลิตดอกมีความแตกต่างกันชัดเจน โดยชุดเทคโนโลยีที่ 3 ทำให้มะลิลามีจำนวนดอกมากที่สุด 904.3 ดอก/ต้น ไม่แตกต่างกับชุดเทคโนโลยีที่ 1 และ 2 ที่มะลิลาให้จำนวนดอก 786.0 และ 698.1 ดอก/ต้น แต่มีความแตกต่างกับชุดเทคโนโลยีที่ 4 และ 5 ที่ให้จำนวนดอกเพียง 279.2 และ 192.0 ดอก/ต้น ตามลำดับ การปฏิบัติตามชุดเทคโนโลยีมีอิทธิพลต่อคุณภาพดอก โดยทำให้ความยาวดอกมะลิลามีความแตกต่างกัน แต่ไม่มีอิทธิพลต่อความยาวของกลีบดอกส่วนที่ไม่ติดกันและความกว้างของดอกขณะดอกตูม