การจัดการธาตุอาหารพืชอย่างผสมผสานเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตถั่วลิสง

บทคัดย่อ

การศึกษาการปรับปรุงดินและธาตุอาหารพืชอย่างผสมผสาน เพื่อการผลิตถั่วลิสงโดยการปลูกถั่วพร้าต้นฤดูฝนเป็นปุ๋ยพืชสด แล้วสับกลบก่อนปลูกถั่วลิสง ใส่ปุ๋ยเคมีตามค่าวิเคราะห์ดินและใช้ซากถั่วลิสงหลังจากเก็บฝักสดออกแล้วนำกลับมาบำรุงดิน และได้ศึกษาผลตกค้างของการจัดการธาตุอาหารพืชดังกล่าวต่อการผลิตถั่วลิสงในปีต่อมา โดยทดลองในดินร่วนทรายกรดจัดชุดหุบกะพง จ.เพชรบุรี ในปี พ.ศ. 2543 2544 และ 2545 พบว่า ปุ๋ยเคมีอัตรา 3-9-6 (N-P₂O₅-K₂O) กก. /ไร่ เพิ่มผลผลิตได้ 46-52% ในปีแรก และยังมีผลตกค้างการเพิ่มผลผลิตในปีถัดไปได้อีก 2 ปี โดยให้ผลผลิตเพิ่มขึ้น 27 และ 24% ตามลำดับ การใส่ปุ๋ยเคมีซ้ำในปีต่อมา ไม่ทำให้ผลผลิตแตกต่างกันกับการใส่ปุ๋ยเพียงครั้งเดียวในปีแรก การใส่ปุ๋ยเคมีติดต่อกันทำให้ดินเป็นกรดเพิ่มขึ้นและถั่วลิสง ดูดใช้แมกนีเซียม (Mg) ได้น้อยลง การใช้ถั่วพร้าเป็นปุ๋ยพืชสด ทำให้ถั่วลิสงดูดใช้ธาตุอาหารไนโตรเจน (N) ฟอสฟอรัส (P) Mg และ สังกะสี (Zn) ได้เพิ่มขึ้นแต่ไม่มีผลอย่างเด่นชัดต่อผลผลิต การใช้ซากถั่วลิสงคลุมดินทำให้ดินมีความเป็นกรดน้อยลงและเพิ่มอินทรียวัตถุ ธาตุอาหารโพแทสเซียม (K) แคลเซียม (Ca) และ Mg ในดินชั้นไถพรวน ส่งผลให้เพิ่มผลผลิตถั่วลิสงขึ้นในปีที่สองและสาม 13 และ 30% ตามลำดับ การใช้ซากถั่วสิสงเป็นปุ๋ยสดบำรุงดินติดต่อกันให้ผลผลิตถั่วสิสงและลงทุนต่ำกว่าการใช่ถั่วพร้าเป็นปุ๋ยพืชสด