เวลาและสัดส่วนที่เหมาะสมในการใส่ปุ๋ยไนโตรเจนสำหรับข้าวนาหว่าน

บทคัดย่อ

การทำนาหว่าน กำลังเป็นที่นิยมของชาวบ้านในหลาย ๆ พื้นที่ เพราะเป็นการลดต้นทุนการผลิต หรือชาวนาต้องการเพิ่มการปลูกพืชหลังการทำนา และเหตุผลที่สำคัญอีกประการหนึ่งคือปัจจุบันมีสารกำจัดวัชพืชที่มีประสิทธิภาพ แต่การทำนาหว่านอาจไม่ได้ผลเท่าที่ควรอันเนื่องมาจากยังขาดแคลนเทคโนโลยีในการใส่ปุ๋ยไนโตรเจนเมื่อเทียบกับการทำนาดำ จึงได้มีการศึกษาถึงสัดส่วนและเวลาที่เหมาะสมของการใส่ปุ๋ยไนโตรจน ที่ศูนย์วิจัยข้าวอุบลราชธานีระหว่างปี 2541 ถึง 2542 เพื่อเป็นแนวทางเพิ่มผลผลิตในข้าวนาหว่าน ทั้งในฤดูนาปรังและฤดูนาปี ผลการศึกษาปรากฎว่า ข้าวให้ผลผลิตดีที่สุดเมื่อปุ๋ยไนโตรเจน 60 กก.ไนโตรเจน/เฮกตา แบ่งใส่เป็น 3 สัดส่วน โดย 15 กก./เฮกตา ใส่เมื่อ 15 วัน และ 30 วันหลังข้าวงอกทั้งในฤดุนาปรังและนาปี การแตกกอ อัตราการเจริญเติบโต น้ำหนักแห้ง การแตกกอ อัตราการเจริญเติบโต น้ำหนักแห้ง และพื้นที่ใบรวมทั้งความสูงมากกว่ากรรมวิธีอื่น ๆ และพบว่าความสูง อัตราการเจริญเติบโต จำนวนหน่อ และการดูดปุ๋ยไนโตรเจนมีความสัมพันธ์ในทางบวกกับผลผลิต ในทางตรงกันข้ามรูปแบบของสัดส่วนปุ๋ยไนโตรเจน เมื่อ แบ่งใส่ที่ 30, 15 และ 15 กก./เฮกตา ใส่ในรูปแบบเวลา 5,20 และ 35 วันหลังข้าวงอกให้ผลผลิตต่ำสุด พร้อมทั้งการเจริญเติบโตลดลง แสดงให้เห็นว่าในข้าวนาหว่าน จะตอบสนองต่อปุ๋ยไนโตรเจนเมื่อใส่ในช่วงเวลาใกล้ ๆ กับการเปลี่ยนแปลงเข้าสู่ระยะออกดอก เช่นเมื่อข้าวเริ่มตั้งท้อง (Panicle intialtion) มีความต้องการปุ๋ยไนโตรเจนมากในระยะนี้ ในความเป็นจริงแล้ว ปริมาณหน่อในข้าวนาหว่านสามารถกำหนดได้โดยใช้อัตราเมล็ดต่อไร่ แต่การรักษาปริมาณหน่อไว้ในขณะที่มีการแข่งขันสูงและในสภาพพื้นที่จำกัดโดยใช้ปุ๋ยไนโตรเจนครึ่งหนึ่งของทั้งหมดในระยะนี้ เป็นสิ่งที่สำคัญดังจะเห็นได้จากผลของกรรมวิธีที่ สัดส่วนของ ครึ่งหนึ่งของปุ๋ยไนโตรเจน เมื่อใส่ที่ 45 วัน ให้ปริมาณหน่อมากและผลผลิตสูง