ผลของโรคเมล็ดด่างที่มีต่อความแข็งแรงของเมล็ดพันธุ์ข้าว

บทคัดย่อ

โรคเมล็ดด่างเป็นโรคหนึ่งที่มีความสำคัญ นอกจากจะทำให้ผลผลิตข้าวเสียหายแล้วยังทำให้คุณภาพของเมล็ดต่ำลง และมีผลต่อความงอกของเมล็ดพันธุ์ เนื่องจากลักษณะของโรค เมล็ด่างมีลักษณะหลายแบบ จึงได้ทำการศึกษาผลของโรคเมล็ดด่างที่ม่ต่อความแข็งแรงของเมล็ดพันธุ์ ที่ศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรี โดยเก็บตัวอย่างเมล็ดพันธุ์ข้าวขึ้นน้ำและข้าวนาสวน จากแปลงผลิตเมล็ดพันธุ์ของศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรี สถานีทดลองข้าวพระนครศรีอยุธยา แปลงเกษตรกรในจังหวัดปราจีนบุรี และนครนายก จำนวนทั้งหมด 102 ตัวอย่าง ในฤดูนาปี 2537-2539 มาแยกลักษณะของโรคที่ปรากฎบนเมล็ดเป็น 7 ลักษณะ ได้แก่ ลักษณะของโรคเมล็ด่างบนเมล็ด แบบจุด แผลน้อย แผลมาก ดำน้อย ดำมาก ดำทั้งเมล็ด และเมล็ดที่ไม่มีอาการของโรค หลังจากนั้นนำเมล็ดแต่ละลักษณะมาทดสอบความงอกและดัชนีการงอกของเมล็ดพันธุ์ พบว่า ลักษณะของโรค แบบจุดและแผลน้อย ส่วนใหญ่ไม่มีผลต่อความงอก ส่วนลักษณะเมล็ดทำให้ความงอกต่ำกว่า 80 เปอร์เซ็นต์ เมล็ดไม่มอาการของโรค ลักษณะโรคแบบจุด ดำน้อย แผลน้อย ดำมาก แผลมาก และดำทั้งเมล็ด มีความงอกเรียงตามลำดับดังนี้ 97, 94, 88, 87, 84, 82 และ 77% ส่วนดีชนีการงอกของเมล็ดพันธุ์พบว่าทุกลักษณะของโรคเมล็ด่างมีค่าดัชนีการงอกลดลง โดยมีดัชนีการงอกของเมล็ดพันธุ์ของเมล็ดไม่มีอาการของโรค ลักษณะโรคแบบ จุด แผลน้อย แผลมาก ดำน้อย ดำมาก และดำทั้งเมล็ดเรียงตามลำดับ 25.7 24.2 22.8 22.5 21.9 20.9 และ 18.4